Ataki z użyciem sztucznej inteligencji wzrosły o 56 procent, wynika z raportu IBM

IBM opublikował najnowszą edycję dorocznego raportu Cost of a Data Breach i wynika z niego, że sztuczna inteligencja przestała być dodatkiem do cyberataków, a stała się ich głównym akceleratorem. Liczba złośliwych naruszeń danych z udziałem AI wzrosła rok do roku o 56 procent, a co czwarty odnotowany atak wykorzystywał już narzędzia oparte na modelach językowych.

• Ataki z wykorzystaniem AI wzrosły o 56 procent rok do roku, obejmując już jedno na cztery złośliwe naruszenia danych
• Naruszenie obsługiwane przez AI kosztuje firmę średnio 6 mln dolarów, o milion więcej niż globalna średnia 4,99 mln dolarów (wzrost o 12 procent r/r, nowy rekord)
• Firmy stosujące AI i automatyzację w ochronie danych oszczędzają średnio 2 mln dolarów na incydent
• Badanie Ponemon Institute dla IBM objęło 602 organizacje na świecie w okresie marzec 2025 - luty 2026, infrastruktura krytyczna odpowiadała za 62 procent ataków z użyciem AI
• 85 procent firm zamierza zwiększyć budżety na cyberbezpieczeństwo po poznaniu skali zagrożeń ze strony zaawansowanych modeli AI

Nowa ekonomia ataku

Raport, przygotowany przez Ponemon Institute na zlecenie IBM, opiera się na danych z 602 organizacji na całym świecie, które doświadczyły naruszeń danych między marcem 2025 a lutym 2026. To jedno z największych tego typu badań branżowych i pierwsza edycja, w której autorzy oddzielają ataki wspomagane przez AI od tych prowadzonych metodami klasycznymi jako osobną, mierzalną kategorię.

Wnioski są jednoznaczne: sztuczna inteligencja obniża próg wejścia dla przestępców. Automatyzacja rozpoznania celu, generowanie przekonujących wiadomości phishingowych czy dostosowywanie złośliwego oprogramowania do konkretnego środowiska ofiary to zadania, które wcześniej wymagały doświadczonego zespołu, a dziś można je zlecić modelowi językowemu w kilka minut.

Zmienia się ekonomia cyberataków. AI sprawia, że ataki są szybsze i tańsze, podczas gdy same naruszenia stają się coraz droższe - Suja Viswesan, wiceprezes IBM Security Software

Rachunek za naruszenie z udziałem AI

Globalny średni koszt naruszenia danych sięgnął w tegorocznej edycji raportu 4,99 mln dolarów, co oznacza wzrost o 12 procent rok do roku i nowy rekord w historii badania. Jednak w przypadku ataków, w których wykorzystano AI, koszt rośnie do 6 mln dolarów, czyli o milion więcej niż średnia dla wszystkich incydentów objętych badaniem.

Różnice sektorowe są jeszcze bardziej wyraziste. Naruszenia w sektorze finansowym z udziałem AI kosztowały przeciętnie 6,3 mln dolarów, a w energetyce 5,2 mln dolarów. Infrastruktura krytyczna okazała się głównym celem: to na nią przypadło 62 procent wszystkich ataków wspomaganych przez AI odnotowanych w badanym okresie.

Obrona też korzysta z AI

Raport pokazuje jednak i drugą stronę medalu. Organizacje, które wdrożyły AI i automatyzację po stronie obronnej, czyli w wykrywaniu incydentów, analizie logów czy reagowaniu na alarmy, ograniczają średni koszt naruszenia o niemal 2 mln dolarów w porównaniu z firmami bez takich narzędzi. To sugeruje, że przewaga technologiczna nie jest jednostronna, a raczej zależy od tempa wdrożenia po obu stronach barykady.

IBM przeprowadził też dodatkowe badanie uzupełniające w maju 2026 wśród 456 z 602 pierwotnie ankietowanych organizacji. Wynika z niego, że 78 procent respondentów zna już zaawansowane modele klasy frontier i traktuje je jako realne źródło ryzyka, nie tylko teoretyczne zagrożenie z przyszłości.

Co to oznacza dla firm w Polsce

Dla polskich przedsiębiorstw i działów bezpieczeństwa raport to kolejny sygnał, że inwestycje w podstawową higienę cyberbezpieczeństwa, uwierzytelnianie wieloskładnikowe, zarządzanie tożsamościami i szybkie łatanie realnie wykorzystywanych podatności, tracą na znaczeniu wolniej niż mogłoby się wydawać w erze AI. Rosnąca automatyzacja ataków oznacza krótszy czas reakcji, jaki mają zespoły bezpieczeństwa, zanim incydent przerodzi się w pełnoprawne naruszenie danych.

85 procent firm objętych badaniem zadeklarowało, że po zapoznaniu się ze skalą zagrożeń związanych z AI planuje zwiększyć budżety na cyberbezpieczeństwo. To odsetek wyraźnie wyższy niż w poprzednich edycjach raportu, co pokazuje, że temat przestał być traktowany jako odległe ryzyko technologiczne, a stał się pozycją w bieżącym planowaniu finansowym firm.

Wyniki raportu IBM wpisują się w szerszy trend opisywany w ostatnich miesiącach przez inne organizacje badawcze i firmy technologiczne, które ostrzegają przed rosnącą autonomią narzędzi ofensywnych opartych na AI. Skala i tempo, z jakimi rośnie liczba takich ataków, sprawiają, że temat będzie wracał w kolejnych raportach branżowych jeszcze przez wiele miesięcy.

Źródła: IBM Study: One in Four Malicious Breaches are AI-Enabled, Costing Companies $6 Million on Average (https://www.prnewswire.com/news-releases/ibm-study-one-in-four-malicious-breaches-are-ai-enabled-costing-companies-6-million-on-average-302837049.html), IBM: AI-driven attacks increased 56% last year, and data breach costs are up 12% (https://www.networkworld.com/article/4202554/ibm-ai-driven-attacks-increased-56-last-year-and-data-breach-costs-are-up-12.html)