Ekonomista OpenAI: sztuczna inteligencja nie niszczy miejsc pracy w Europie

Firmy w Unii Europejskiej, które najintensywniej wdrażają sztuczną inteligencję, zwiększają zatrudnienie młodych pracowników, zamiast ich zwalniać. Taki wniosek płynie z analizy przedstawionej przez głównego ekonomistę OpenAI Ronnie Chatterjiego podczas dorocznego forum Europejskiego Banku Centralnego w portugalskiej Sintrze, które odbyło się na przełomie czerwca i lipca.

• Tylko 14 procent miejsc pracy w UE ma relatywnie wyższe ryzyko automatyzacji w najbliższym czasie, mniej niż w Stanach Zjednoczonych
• Około 12 procent europejskich zawodów może zyskać na znaczeniu, bo AI obniża koszty i zwiększa popyt na usługi
• Firmy intensywnie korzystające z AI niemal trzykrotnie częściej zwiększały zatrudnienie juniorów niż je redukowały, wynika z badania Wall Street Journal z maja
• IBM zapowiada w tym roku potrojenie liczby nowych pracowników najniższego szczebla w USA
• MetLife zwiększył zatrudnienie stażystów i absolwentów niemal o 30 procent w zeszłym roku i planuje dalszy wzrost w 2026 roku

Analiza OpenAI, zatytułowana ramowo jako mapowanie transformacji rynku pracy pod wpływem AI dla Unii Europejskiej, obejmuje ponad 2600 zawodów opisanych w unijnej taksonomii ESCO, zestawionych z danymi zatrudnienia Eurostatu. To rozszerzenie na Europę modelu, który zespół ekonomiczny OpenAI opracował wcześniej dla rynku amerykańskiego.

Co pokazuje analiza

Z danych wynika, że w Unii Europejskiej odsetek zawodów o relatywnie wysokim potencjale automatyzacji w najbliższym czasie jest niższy niż w Stanach Zjednoczonych. Jednocześnie autorzy szacują, że około 12 procent miejsc pracy może faktycznie zyskać na znaczeniu, bo tańsze i szybsze narzędzia AI zwiększają popyt na usługi, które wcześniej były zbyt kosztowne, by je świadczyć na szeroką skalę.

Chatterji przywołał na forum w Sintrze przykład branży programistycznej jako dowód na to, że proste modele zastępowania pracy przez technologię nie sprawdzają się w praktyce. Mimo że rynek spodziewał się gwałtownego spadku zatrudnienia programistów wraz z rozwojem możliwości AI, taki spadek nie nastąpił w skali, jakiej wielu się obawiało.

To, że zadanie jest podatne na AI, nie oznacza, że AI je zastąpi - Ronnie Chatterji, główny ekonomista OpenAI

Dane z rynku pracy

Chatterji powołał się też na badanie Wall Street Journal z maja, według którego firmy najmocniej inwestujące w AI niemal trzykrotnie częściej zwiększały zatrudnienie na stanowiskach juniorskich niż je ograniczały. Wśród przywołanych przykładów znalazł się IBM, który zapowiedział na ten rok potrojenie liczby nowo zatrudnianych pracowników podstawowego szczebla w Stanach Zjednoczonych.

Firma ubezpieczeniowa MetLife zwiększyła w ubiegłym roku zatrudnienie stażystów i absolwentów niemal o 30 procent i spodziewa się dalszego wzrostu w 2026 roku. Amerykańskie uczelnie odnotowują z kolei 5,6-procentowy wzrost planowanej rekrutacji tegorocznych absolwentów na wiosnę 2026 roku, co przeczy wcześniejszym prognozom masowych cięć na stanowiskach wejściowych.

Odwrócenie wcześniejszego trendu

Autorzy analizy przyznają, że w poprzednich osiemnastu miesiącach liczba ofert pracy na stanowiskach wejściowych w USA spadła o 35 procent. Twierdzą jednak, że trend ten się teraz odwraca, bo firmy zauważają, że wdrażanie AI wymaga ludzkiego nadzoru, zarządzania procesami i weryfikacji wyników, a nie wyłącznie automatyzacji zadań.

Zbliżone wnioski przedstawił podczas forum w Sintrze Philip Lane z zarządu Europejskiego Banku Centralnego, który poinformował, że wewnętrzni analitycy EBC nie zaobserwowali jak dotąd sygnałów masowych zwolnień powiązanych z wdrażaniem AI. Według niego przyjęcie AI w europejskiej gospodarce jest coraz powszechniejsze, a tempo tej adopcji jest porównywalne lub szybsze niż w przypadku wcześniejszych technologii ogólnego zastosowania.

Znaczenie dla firm w Polsce

Dla polskich pracodawców wnioski z analizy OpenAI są istotne o tyle, że opierają się na unijnej taksonomii zawodów ESCO, a więc obejmują też polski rynek pracy. Sugerują, że masowe cięcia etatów zapowiadane przy każdym wdrożeniu narzędzi AI nie muszą być regułą, zwłaszcza w firmach, które traktują AI jako uzupełnienie pracy zespołów, a nie ich zastępstwo.

Jednocześnie autorzy podkreślają, że sama technologia nie gwarantuje żadnego z tych scenariuszy automatycznie. To, czy dane stanowisko zniknie, czy zyska na znaczeniu, zależy od konkretnego sposobu wdrożenia AI w danej organizacji, a nie od teoretycznych możliwości modeli.

Źródła: Koniec mitu, że sztuczna inteligencja niszczy rynek pracy (forsal.pl), OpenAI Chief Economist: AI Won't Eliminate Jobs (finance.biggo.com), European Central Bank hosts AI discussion with OpenAI chief economist at Sintra forum (cryptobriefing.com)