Tylko 15 proc. firm handlowych wiąże poprawę wyników z AI, pokazuje badanie Zebra Technologies

Firmy handlowe od dwóch lat mówią o sztucznej inteligencji jako priorytecie inwestycyjnym, ale nowe badanie pokazuje, jak wąska jest grupa, która faktycznie odczuła jej efekty. Według raportu Zebra Technologies i Oxford Economics tylko 15 proc. firm z sektora retail, które odnotowały znaczną poprawę wyników w ostatnich dwóch latach, przypisuje tę poprawę AI.

Raport nosi tytuł "Impact of Intelligent Operations" i powstał na zlecenie Zebra Technologies, producenta skanerów i sprzętu do zarządzania magazynem, we współpracy z ośrodkiem analitycznym Oxford Economics. Autorzy przepytali tysiąc menedżerów wyższego szczebla w ośmiu krajach - Stanach Zjednoczonych, Meksyku, Wielkiej Brytanii, Niemczech, Indiach, Japonii, Australii i Nowej Zelandii - z trzech branż: handlu detalicznego, produkcji oraz transportu i logistyki. Sektor retail reprezentowało 400 respondentów.

Luka między deklaracją a wdrożeniem

Z badania wyłania się obraz firm, które mówią o AI jako priorytecie, ale wciąż nie potrafią przełożyć tego na konkretne wskaźniki finansowe. Choć 31 proc. przedsiębiorstw handlowych uznaje sztuczną inteligencję za istotną technologię dla realizacji celów organizacji, odsetek tych, które faktycznie wiążą z nią wymierną poprawę wyników, jest ponad dwukrotnie niższy.

Autorzy raportu wskazują, że problem leży nie w samej technologii, lecz w sposobie jej wdrażania. Firmy handlowe najczęściej inwestują w AI punktowo - w pojedynczych działach czy procesach - zamiast traktować ją jako element szerszej reorganizacji pracy na froncie sklepu i magazynu.

Czasem między tym, co firmy chcą osiągnąć, a tym, co faktycznie udaje im się wdrożyć, istnieje wyraźna luka - Mark Thomson, dyrektor ds. rozwiązań dla handlu detalicznego EMEA, Zebra Technologies

Gdzie widać postęp, a gdzie nie

Raport pokazuje wyraźną nierównowagę między różnymi obszarami działania firm handlowych. 54 proc. respondentów wskazało potrzebę usprawnienia zarządzania zadaniami pracowników, a 49 proc. chce zwiększyć czas, jaki pracownicy poświęcają bezpośrednio klientom - to właśnie ten drugi wskaźnik uchodzi w handlu za kluczowy dla lojalności i wartości koszyka zakupowego.

Wśród firm, które zanotowały jakikolwiek postęp we wdrożeniach, 63 proc. deklaruje wzrost odsetka realizowanych zadań. Jednak tylko 12 proc. z nich widzi realną poprawę w czasie poświęcanym obsłudze klienta. Innymi słowy, automatyzacja usprawnia logistykę wewnętrzną szybciej, niż przekłada się na jakość kontaktu ze sprzedawcą przy kasie czy na sali sprzedaży.

Skala potencjalnych korzyści

Oxford Economics policzył też, jaka byłaby wartość pełnego wykorzystania AI dla największych graczy rynku. Gdyby dwadzieścia największych sieci handlowych z listy Forbes Global 2000 osiągnęło realną poprawę procesów operacyjnych, mogłyby liczyć średnio na 3 miliardy dolarów dodatkowego przychodu i 110 milionów dolarów dodatkowego zysku na firmę. W ubiegłym roku optymalizacja procesów już podniosła przychody i zyski badanych firm nawet o 1,8 punktu procentowego.

Te liczby pokazują, że stawka finansowa jest realna, ale dostępna dziś wyłącznie dla wąskiej grupy liderów, którzy potrafią połączyć inwestycje technologiczne z reorganizacją procesów. Reszta rynku wciąż eksperymentuje punktowo, bez przełożenia na wynik finansowy widoczny w bilansie.

Znaczenie dla polskich firm

Dla polskich sieci handlowych i sklepów internetowych wnioski z raportu Zebra Technologies pokrywają się z tym, co pokazują krajowe badania - AI w handlu rośnie liczbą wdrożeń, ale efekty finansowe wciąż są rozproszone i trudne do jednoznacznego wykazania. Firmy, które chcą uniknąć wpadnięcia do grupy "eksperymentujących bez efektu", muszą traktować automatyzację jako zmianę procesu pracy zespołu sprzedażowego i magazynowego, a nie tylko zakup nowego narzędzia.

Autorzy raportu rekomendują dwa konkretne kierunki: modernizację systemów zarządzania danymi o zapasach oraz wdrażanie inteligentnej automatyzacji procesów na froncie operacyjnym, czyli tam, gdzie pracownicy fizycznie obsługują towar i klienta. Bez tego połączenia inwestycje w AI ryzykują pozostanie na etapie pilotażu, niewidocznego w rachunku zysków i strat.