Komisja Europejska uznaje ChatGPT za bardzo dużą wyszukiwarkę, nakłada rygory DSA

Komisja Europejska ogłosiła 31 sierpnia, że ChatGPT trafia na listę bardzo dużych wyszukiwarek internetowych, a Reddit i Roblox zostają uznane za bardzo duże platformy internetowe w rozumieniu unijnego Aktu o usługach cyfrowych. To pierwszy raz, gdy chatbot AI zostaje objęty najsurowszym reżimem nadzoru zarezerwowanym dotąd dla Google, Facebooka czy Amazona.

Decyzję ogłosiła wiceszefowa Komisji Europejskiej ds. suwerenności technologicznej Henna Virkkunen. Nowe oznaczenie oznacza, że OpenAI, Reddit i Roblox trafiają do grona 28 usług objętych najostrzejszym poziomem regulacji Aktu o usługach cyfrowych (DSA), obok wcześniej zakwalifikowanych gigantów jak Google Search, Facebook, Instagram, TikTok czy Amazon.

Dlaczego akurat ChatGPT

Kwalifikacja ChatGPT budzi zainteresowanie, bo DSA został pomyślany z myślą o mediach społecznościowych i wyszukiwarkach, a nie chatbotach AI. Komisja rozstrzygnęła ten problem, opisując ChatGPT jako usługę hybrydową, która pełni funkcję wyszukiwarki, ponieważ potrafi wchodzić w interakcję z zapytaniami użytkowników i przeszukiwać w ich imieniu internet.

To rozróżnienie ma znaczenie prawne. Uznanie ChatGPT za wyszukiwarkę, a nie platformę społecznościową, wiąże się z nieco innym zestawem obowiązków niż w przypadku Reddita czy Robloxa, ale próg liczby użytkowników i konsekwencje niedostosowania się są analogiczne.

Te nowe oznaczenia oznaczają, że ChatGPT, Reddit i Roblox będą teraz podlegać w Unii Europejskiej wyższemu standardowi kontroli i odpowiedzialności, adekwatnemu do ich dużego wpływu na obywateli i społeczeństwo - Henna Virkkunen, wiceszefowa Komisji Europejskiej

Jakie obowiązki czekają OpenAI

Do końca listopada firmy muszą wdrożyć coroczne oceny ryzyka systemowego obejmujące rozpowszechnianie nielegalnych treści, wpływ usługi na osoby małoletnie, skutki dla zdrowia psychicznego i fizycznego użytkowników, poszanowanie praw podstawowych, wpływ na procesy wyborcze oraz bezpieczeństwo publiczne.

Do tego dochodzi obowiązek poddawania się niezależnym audytom oraz udostępniania danych regulatorom i zweryfikowanym badaczom zewnętrznym. Komisja wymaga też większej przejrzystości działania algorytmów i systemów rekomendacji oraz mechanizmów zgłaszania nielegalnych treści przez użytkowników.

Kary, które już spadły na inne firmy

Bruksela pokazała w ostatnich miesiącach, że reżim DSA nie jest martwym przepisem. Łączna suma kar nałożonych dotąd na platformy objęte najostrzejszym nadzorem sięgnęła około 870 milionów euro, w tym 550 milionów euro dla AliExpress, 200 milionów euro dla Temu i 120 milionów euro dla serwisu X. Te precedensy pokazują skalę ryzyka finansowego, jakie teraz obejmuje też OpenAI.

Co to znaczy dla polskich użytkowników i firm

Dla polskich użytkowników ChatGPT oznacza to w praktyce większą przejrzystość działania narzędzia oraz obowiązek wprowadzenia przez OpenAI mechanizmów ograniczających ryzyko dla nieletnich i osób w kryzysie psychicznym, korzystających z chatbota w Polsce tak samo jak gdzie indziej w Unii. Firmy korzystające z ChatGPT w swoich produktach powinny natomiast liczyć się z możliwymi zmianami w API i politykach OpenAI, wymuszonymi koniecznością spełnienia unijnych wymogów audytowych i raportowych.

To już kolejna po Akcie o AI regulacja unijna, która dotyka OpenAI w tym roku. Firma musi teraz jednocześnie odpowiadać przed Komisją na pytania dotyczące bezpieczeństwa modeli w ramach AI Act oraz spełniać zupełnie inny zestaw wymogów wynikających z DSA, co pokazuje, że europejski nadzór nad dużymi graczami AI rozciąga się na kilka niezależnych aktów prawnych naraz.

Decyzja zwiększa też presję na inne popularne chatboty AI, takie jak Gemini czy Copilot, których liczba użytkowników w Unii rośnie i mogą w kolejnych miesiącach zbliżyć się do tego samego progu 45 milionów, co uczyniłoby je kandydatami do podobnej kwalifikacji.