Forrester: rachunki za AI podniosą w 2027 roku ceny oprogramowania

Forrester przygotował dla działów IT nieprzyjemną prognozę na przyszły rok: budżety na oprogramowanie i dane wzrosną, bo dostawcy technologii coraz odważniej przerzucają na klientów koszty utrzymania sztucznej inteligencji. Z badania firmy wynika, że zmiana modeli rozliczeń, którą w ostatnich miesiącach wprowadziły największe firmy AI, dopiero zaczyna się przekładać na rachunki klientów korporacyjnych.

Koniec płaskich stawek

Przez lata dostawcy oprogramowania sprzedawali dostęp w modelu subskrypcyjnym: stała opłata miesięczna lub roczna niezależnie od tego, jak intensywnie firma korzystała z narzędzia. Forrester wskazuje, że ten model pęka pod ciężarem kosztów sztucznej inteligencji. Dostawcy modeli językowych i platform programistycznych przechodzą na rozliczenia oparte na faktycznym zużyciu, najczęściej liczonym w tokenach albo zapytaniach.

Anthropic, OpenAI i GitHub to trzy nazwy, które Forrester wymienia wprost jako firmy, które w ostatnim półroczu zmieniły podejście do części swoich usług. Zamiast jednej stawki abonamentowej klienci coraz częściej płacą za realne wykorzystanie modelu, co w praktyce oznacza rachunki trudniejsze do przewidzenia niż przy klasycznej subskrypcji.

Microsoft podnosi poprzeczkę

Forrester przywołuje też decyzję Microsoftu, który wprowadził premium licencję E7. Dokłada ona do istniejącego pakietu E5 dostęp do M365 Copilot, agenta Agent 365 oraz dodatkowych narzędzi bezpieczeństwa. To kolejny przykład mechanizmu, który analitycy firmy opisują wprost: dostawcy nie obniżają cen bazowych usług, tylko dokładają nowe, droższe warstwy z funkcjami opartymi na sztucznej inteligencji.

Dla działów zakupowych oznacza to, że sama decyzja o pozostaniu przy dotychczasowym pakiecie przestaje gwarantować stabilny koszt. Producenci oprogramowania budują ofertę tak, by najbardziej przydatne funkcje AI trafiały właśnie do droższych wariantów licencji.

Budżety rosną także na etaty

Presja na wydatki nie ogranicza się do samego oprogramowania. Z badania wynika, że 67 procent decydentów technologicznych planuje zwiększyć budżety na zatrudnienie w 2027 roku, 23 procent chce utrzymać je na obecnym poziomie, a jedynie 10 procent spodziewa się cięć. W przypadku zespołów analitycznych aż 68 procent respondentów przewiduje wzrost budżetów na etaty. W 2025 roku koszty osobowe odpowiadały za 35 procent całości wydatków IT, więc każda zmiana w tym obszarze ma duży wpływ na łączny rachunek firmy.

Co to znaczy dla firm w Polsce

Dla polskich firm i integratorów, które kupują licencje Microsoftu, GitHub Copilot czy dostęp do modeli Anthropic i OpenAI przez lokalnych partnerów, wnioski Forrester mają bezpośrednie przełożenie na planowanie budżetów IT na 2027 rok. Warto już teraz sprawdzić, które umowy zawierają klauzule o rozliczeniu za zużycie i jak wygląda historia zużycia tokenów w narzędziach, z których firma korzysta najintensywniej.

Forrester zaleca firmom dostosowanie praktyk FinOps do nowej rzeczywistości, w której koszty zależą od zużycia tokenów, a nie z góry ustalonej stawki. Klasyczne narzędzia do kontroli wydatków IT, projektowane pod płaskie abonamenty, nie radzą sobie dobrze z prognozowaniem rachunków, które rosną wraz ze skalą wykorzystania modeli.

Organizacje, które osiągną najlepsze wyniki w 2027 roku, nie będą tymi, które wydały najwięcej na AI. Będą to te, które zainwestowały w fundamenty: zaufane dane, silny nadzór, gotowość organizacyjną i zdolność do ciągłego dostosowywania się do zmieniającej się technologii i zachowań klientów - Sharyn Leaver, dyrektor ds. badań, Forrester

Skala inwestycji w tle

Rosnące rachunki klientów mają swoje źródło w skali inwestycji infrastrukturalnych po stronie dostawców. Bain & Company szacuje, że koszty budowy centrów danych obsługujących sztuczną inteligencję sięgną 2 bilionów dolarów do 2030 roku. Badanie KPMG cytowane w kontekście podobnych analiz pokazuje, że blisko jedna trzecia liderów biznesowych ma trudności ze zrozumieniem i kontrolą kosztów operacyjnych przy wdrażaniu AI na dużą skalę, co tłumaczy, dlaczego temat rozliczeń trafił na szczyt listy zmartwień działów IT.

Wnioski Forrester nie oznaczają, że firmy powinny rezygnować z narzędzi opartych na AI. Wskazują raczej, że kupowanie takich usług bez jasnych zasad monitorowania zużycia i bez wynegocjowanych limitów kosztowych staje się coraz bardziej ryzykowne finansowo. Rok 2027, według prognozy, będzie pierwszym, w którym te koszty w pełni odbiją się na budżetach klientów korporacyjnych.