Sąd federalny uznaje blokadę Anthropic przez Pentagon za nielegalną

Sąd federalny w Kalifornii orzekł w czwartek wieczorem, że decyzja Pentagonu o uznaniu Anthropic za zagrożenie dla łańcucha dostaw bezpieczeństwa narodowego była nielegalna. Sędzia Rita Lin z Sądu Okręgowego Stanów Zjednoczonych dla Północnego Dystryktu Kalifornii nakazała Departamentowi Obrony natychmiastowe wycofanie tej designacji i wszystkich powiązanych z nią dyrektyw skierowanych do agencji federalnych.

Sędzia Lin nie pozostawiła wątpliwości co do motywów rządu. W uzasadnieniu napisała, że działania Departamentu Obrony wynikały z chęci ukarania Anthropic za jej „arogancję” w krytykowaniu planów wojska wobec sztucznej inteligencji, a nie z realnej oceny ryzyka dla bezpieczeństwa narodowego. Uznała decyzję za „arbitralną i kapryśną” oraz stanowiącą bezprawny odwet wobec krytyka rządu.

Skąd wziął się spór

Konflikt między Anthropic a Pentagonem rozpoczął się w lutym 2026 roku. Firma od początku stawiała twarde warunki dotyczące wykorzystania swojego modelu Claude przez wojsko, odmawiając zgody na jego zastosowanie w w pełni autonomicznych systemach uzbrojenia oraz w masowej inwigilacji obywateli USA. Prezes Anthropic Dario Amodei konsekwentnie odmawiał wycofania się z tych ograniczeń, mimo nacisków ze strony administracji.

W odpowiedzi Departament Obrony pod kierownictwem sekretarza Pete'a Hegsetha, przy poparciu prezydenta Trumpa, formalnie oznaczył Anthropic jako zagrożenie dla łańcucha dostaw bezpieczeństwa narodowego. Taka designacja nakazywała wszystkim agencjom federalnym zaprzestanie współpracy z firmą, co w praktyce groziło odcięciem Anthropic od rządowych kontraktów wartych miliony dolarów.

Dlaczego sąd uznał decyzję za bezprawną

Sędzia Lin wskazała w wyroku szereg sprzeczności w postępowaniu Pentagonu. Departament jednocześnie rozważał zastosowanie wobec Anthropic ustawy o obronnej produkcji przemysłowej, co sugerowałoby, że traktuje firmę jako istotną dla bezpieczeństwa narodowego, a nie zagrażającą mu, a zarazem kontynuował z nią negocjacje kontraktowe. Sąd uznał, że taka niespójność podważa oficjalne uzasadnienie decyzji jako opartej na realnym ryzyku.

The empty invocation of national security is not a blank check to punish and retaliate against government critics - Rita Lin, sędzia Sądu Okręgowego USA dla Północnego Dystryktu Kalifornii

Sąd ustalił dodatkowo, że Pentagon nie rozważył należycie mniej restrykcyjnych alternatyw wobec pełnego zakazu współpracy oraz nie dostarczył komisjom kongresowym wyjaśnienia wymaganego przez prawo federalne przy tego typu designacjach. Według sędzi Lin ani konstytucja, ani przywołany przez rząd statut federalny nie pozwalają na nakładanie surowych kar głównie w odpowiedzi na krytykę.

Reakcje stron

Anthropic przyjęła wyrok z zadowoleniem. Rzeczniczka firmy podkreśliła, że sąd potwierdził bezprawność designacji, i zadeklarowała dalszą gotowość do współpracy z rządem nad kwestiami bezpieczeństwa narodowego.

We welcome the court's ruling that this supply chain risk designation was unlawful - rzeczniczka Anthropic

Pentagon i Biały Dom nie wydały natychmiastowego oficjalnego komentarza do wyroku. Obserwatorzy spodziewają się, że administracja Trumpa zaskarży decyzję sędzi Lin, co oznacza, że spór prawny między firmą a rządem federalnym może potrwać jeszcze wiele miesięcy.

Co to znaczy dla branży AI

Sprawa ma znaczenie wykraczające poza samą Anthropic. To pierwszy tak wyraźny sygnał sądowy, że administracja nie może wykorzystywać formalnych mechanizmów bezpieczeństwa narodowego jako narzędzia nacisku na firmy technologiczne odmawiające bezwarunkowego udostępniania swoich modeli wojsku. Dla innych laboratoriów AI, które również ograniczają zastosowania wojskowe swoich produktów, wyrok stanowi precedens chroniący prawo do stawiania własnych warunków etycznych bez ryzyka administracyjnego odwetu.

Jednocześnie sprawa pokazuje, jak głęboko sięga napięcie między firmami AI a rządem USA w kwestii zastosowań wojskowych sztucznej inteligencji. Anthropic od miesięcy publicznie ostrzega przed użyciem swoich modeli w autonomicznych systemach uzbrojenia i inwigilacji, co stawia firmę w bezpośredniej opozycji do części planów Pentagonu dotyczących modernizacji wojska za pomocą AI.

Wciąż toczy się druga sprawa Anthropic przeciwko rządowi, tym razem w sądzie w Waszyngtonie, dotycząca pokrewnych zarzutów wobec działań Departamentu Obrony. Jej rozstrzygnięcie może dodatkowo doprecyzować granice, w jakich administracja może kwestionować dostawców technologii ze względów bezpieczeństwa narodowego.