Francja i Korea Południowa ogłaszają miliard euro dla kina zagrożonego przez AI

Francja i Korea Południowa zapowiedziały wspólny fundusz w wysokości 1 miliarda euro na wsparcie przemysłu filmowego i audiowizualnego, który ich zdaniem jest zagrożony przez generatywną sztuczną inteligencję i spadające wpływy z kin. Ogłoszenie padło 7 września 2026 roku na pierwszym w historii Szczycie Lumière w Saint-Paul-de-Vence, gdzie ponad 200 twórców, szefów studiów i decydentów z 60 krajów debatowało nad przyszłością kina w erze AI.

Pierwsze takie spotkanie

Szczyt odbył się w Fundacji Maeght w Saint-Paul-de-Vence w Alpach Nadmorskich i objął gospodarzy z Francji oraz Korei Południowej. Organizatorzy porównują go do wielkich międzynarodowych szczytów klimatycznych, tyle że tematem nie jest środowisko, lecz przetrwanie kina jako sektora gospodarki i kultury. Wśród uczestników znaleźli się przedstawiciele hollywoodzkich studiów, w tym Sony Pictures i Disneya, szefowie kanałów telewizyjnych jak Canal+, platformy streamingowe oraz dystrybutorzy z Nigerii i Meksyku.

Prezydent Francji Emmanuel Macron i prezydent Korei Południowej Lee Jae-myung osobiście otworzyli obrady razem z ministrami kultury obu krajów, Catherine Pegard i Chae Hwi-young. To pierwsza tak duża, wspólnie zorganizowana przez dwa państwa inicjatywa dyplomatyczna poświęcona wyłącznie przyszłości przemysłu filmowego.

Miliard euro na obronę branży

Sercem ogłoszeń jest Partnerstwo Lumière, w ramach którego Francja zmobilizuje 500 milionów euro poprzez publiczny bank inwestycyjny Bpifrance w latach 2027-2031, a Korea Południowa zadeklarowała porównywalne zaangażowanie finansowe. Łącznie daje to miliard euro przeznaczony na rozwój firm z sektora kina, telewizji i animacji. Inicjatywa ma pozostać otwarta na dołączenie kolejnych państw.

Obok funduszu francusko-koreańskiego ogłoszono też inicjatywę IRIS, czyli International Resilience Initiative for Independent Screens, z budżetem 30 milionów euro. Ma ona wspierać niezależne kina, dystrybutorów i sieci dystrybucji w krajach partnerskich - Maroku, Korei Południowej, Portugalii i Grecji. Nad IRIS czuwać będzie międzynarodowa rada licząca ponad 40 twórców, wśród których są Martin Scorsese, Juliette Binoche, Jane Campion, Sofia Coppola, Denis Villeneuve i Wim Wenders.

Sztuczna inteligencja w centrum sporu

Generatywna AI była głównym punktem spornym obrad. Krytycy oskarżali modele AI o trenowanie na filmach i serialach bez zgody i wynagrodzenia twórców, a Macron ostrzegł, że zastąpienie autorów przez technologię byłoby poważnym błędem. Uczestnicy przyjęli trzy zasady, które mają obowiązywać sygnatariuszy porozumienia: prymat twórczości ludzkiej, poszanowanie praw autorskich oraz ochronę różnorodności kulturowej.

Si nous échouons à répondre efficacement à ces changements, nous serons, sans aucun doute possible, confrontés à une crise - Emmanuel Macron, prezydent Francji

Ouvrir une ère où l'intelligence artificielle se développe de manière plus responsable - Lee Jae-myung, prezydent Korei Południowej

Kto zabrakło przy stole

Znamienna była nieobecność największych firm AI oraz YouTube, mimo że to właśnie one były przedmiotem krytyki uczestników szczytu za konkurowanie z twórczością audiowizualną bez wkładu w jej finansowanie. YouTube odmówił zaproszenia, a organizatorzy nie ukrywali rozczarowania brakiem gotowości platform do rozmowy o zasadach współistnienia z branżą filmową.

Delegat Festiwalu Filmowego w Cannes Thierry Frémaux podkreślał symboliczne znaczenie samego faktu zorganizowania takiego spotkania, niezależnie od jego twardych rezultatów finansowych. Wśród dodatkowych inicjatyw znalazły się program Audiovisual Next Gen dla dwudziestu profesjonalistów poniżej 35 roku życia - którego pierwsza edycja w styczniu 2027 roku będzie skierowana wyłącznie do kobiet - oraz Alliance Lumière, pierwsze światowe forum publicznych agencji filmowych, które zrzesza już 54 członków.

Co to oznacza dla branży

Dla europejskiego, w tym polskiego, sektora filmowego i audiowizualnego szczyt to sygnał, że rządy zaczynają traktować presję generatywnej AI na przemysł kreatywny jako problem wymagający twardych pieniędzy i wielostronnych porozumień, a nie tylko deklaracji. Otwarta formuła Partnerstwa Lumière oznacza, że kolejne kraje, potencjalnie także z Europy Środkowej, mogą dołączyć do funduszu w kolejnych latach.

Pierwsze wypłaty ze strony Bpifrance ruszą dopiero w 2027 roku, więc efekty finansowe dla producentów i dystrybutorów pojawią się z opóźnieniem. Kluczowe będzie też to, czy zasady przyjęte w Saint-Paul-de-Vence przełożą się na konkretne regulacje dotyczące trenowania modeli AI na chronionych prawem autorskim materiałach filmowych, czy pozostaną deklaracją bez mocy wiążącej.