Wielka Brytania zyskuje dostęp do ukraińskiej bazy danych z pola walki dla AI

Wielka Brytania jako pierwszy kraj spoza Ukrainy dostała dostęp do Avengers AI Labs, platformy gromadzącej dane z ukraińskiego pola walki wykorzystywane do trenowania wojskowej sztucznej inteligencji. Umowę podpisali 24 sierpnia w Kijowie prezydent Wołodymyr Zełenski i brytyjski premier Andy Burnham, podczas jego pierwszej wizyty w stolicy Ukrainy przypadającej na obchody 35. rocznicy niepodległości kraju.

Co zawiera umowa

Rdzeniem porozumienia jest dostęp Wielkiej Brytanii do zasobów Avengers AI Labs, ukraińskiej platformy, na której trenowane są modele AI rozpoznające sprzęt wojskowy na zdjęciach i nagraniach z pola walki. Baza obejmuje pięć milionów oznaczonych klatek przedstawiających czołgi, artylerię, systemy obrony powietrznej, piechotę i cele powietrzne, zebranych przez tysiące kamer i czujników rozmieszczonych na ukraińskim terytorium.

Według ukraińskiego Ministerstwa Obrony wytrenowany na tych danych system automatycznego wykrywania celów przetwarza miesięcznie ponad 100 tysięcy strumieni wideo z dronów i w czasie rzeczywistym identyfikuje około 70 procent celów nieprzyjaciela. To skala danych operacyjnych, jakiej nie da się odtworzyć w laboratoryjnych warunkach poza rzeczywistym konfliktem.

Wymiana za technologię

Układ ma charakter dwustronny. W zamian za dostęp do danych z pola walki Wielka Brytania udostępni Ukrainie swoich naukowców, uniwersytety i firmy technologiczne, które mają pomóc przetworzyć i wykorzystać zgromadzone zasoby. Pierwsze wspólne projekty obejmują wykorzystanie kabli światłowodowych jako rozproszonych czujników wspieranych przez AI oraz prace nad energooszczędnymi chipami dla dronów, robotów i systemów autonomicznych.

W testach pilotażowych uczestniczą już trzy brytyjskie firmy: bristolska Sintela, oksfordzka Mind Foundry oraz londyński Skyral. Strona brytyjska zapowiada, że technologie rozwijane w ramach partnerstwa mogłyby w przyszłości trafić do ochrony lotnisk, więzień, kolei i elektrowni na Wyspach.

Ta przełomowa współpraca połączy niezrównane doświadczenie operacyjne Ukrainy z brytyjskim ekosystemem sztucznej inteligencji - Andy Burnham, premier Wielkiej Brytanii

Ukraina przesuwa granice innowacji obronnych - Wes Streeting, brytyjski minister obrony

Kontekst wojenny i polityczny

Porozumienie zostało ogłoszone w symboliczny dzień, obchodów 35. rocznicy niepodległości Ukrainy, i wpisuje się w podpisane w 2025 roku stuletnie partnerstwo obronne obu krajów. Dla Kijowa to kolejny krok w monetyzowaniu wiedzy zdobytej podczas wojny, ponad 200 ukraińskich firm rozwija obecnie drony napędzane sztuczną inteligencją, a doświadczenie bojowe stało się towarem eksportowym równie cennym jak same systemy uzbrojenia.

Dla Londynu dostęp do danych z realnego konfliktu ma przyspieszyć rozwój systemów rozpoznawania celów i autonomicznych platform bojowych, których nie da się w pełni przetestować w warunkach poligonowych. Wielka Brytania staje się pierwszym zagranicznym partnerem dopuszczonym do tych zasobów, co odróżnia ją od innych sojuszników NATO korzystających dotąd głównie z ukraińskich raportów i analiz, a nie z surowych danych sensorycznych.

Co dalej

Obie strony zapowiadają wspólne testowanie nowych zdolności wojskowych opartych na AI, choć harmonogram wdrożeń pozostaje otwarty. Kluczowym pytaniem jest, czy dostęp do danych pola walki przełoży się na konkretne systemy operacyjne w brytyjskiej armii, czy pozostanie na etapie projektów badawczych realizowanych przez startupy takie jak Sintela, Mind Foundry i Skyral.

Dla Polski i innych państw wschodniej flanki NATO precedens ten pokazuje nowy model współpracy z Ukrainą, w którym dostęp do danych bojowych staje się walutą negocjacyjną w wymianie za technologię i wsparcie badawcze. Może to otworzyć drogę do podobnych porozumień z innymi sojusznikami zainteresowanymi rozwojem wojskowej sztucznej inteligencji opartej na realnych danych z frontu.