Wietnam uruchamia krajowy portal do klasyfikacji ryzyka systemów AI

Wietnam ma już działającą, scentralizowaną bramkę do egzekwowania swojego prawa o sztucznej inteligencji. 28 sierpnia 2026 roku Ministerstwo Nauki i Technologii uruchomiło portal ai.dda.gov.vn, przez który firmy, twórcy systemów AI i urzędy mają obowiązkowo zgłaszać swoje produkty do klasyfikacji ryzyka, zanim trafią one na rynek.

Portal pełni funkcję jednego okienka administracyjnego. Przez tę samą platformę firmy składają wnioski o kontrolowane testowanie swoich systemów, zgłaszają wyniki klasyfikacji ryzyka i rejestrują produkty w krajowej bazie danych AI, raportują poważne incydenty oraz przesyłają okresowe sprawozdania z działania swoich systemów.

Jak działa klasyfikacja

Wietnamskie prawo przyjmuje podejście oparte na ryzyku, podobnie jak unijny AI Act. Systemy wysokiego ryzyka to te, które mogą istotnie zagrozić życiu, zdrowiu, prawom obywateli lub bezpieczeństwu narodowemu. Ryzyko średnie dotyczy sytuacji, w których użytkownik mógłby zostać wprowadzony w błąd przez nieujawnioną interakcję z AI albo treści przez nią wygenerowane. Cała reszta systemów trafia do kategorii niskiego ryzyka.

Osobno wydzielono kategorię ryzyka niedopuszczalnego, obejmującą systemy uznane za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego, godności ludzkiej lub porządku społecznego. Dostawca musi zgłosić wynik własnej klasyfikacji ryzyka przez portal jeszcze przed wdrożeniem systemu, w modelu samodzielnej deklaracji. Po zgłoszeniu portal automatycznie generuje kod identyfikacyjny systemu AI oraz elektroniczne potwierdzenie rejestracji.

Różnice wobec AI Act

Prawnicy zajmujący się regulacjami technologicznymi wprost nazywają wietnamską ustawę przejawem tak zwanego efektu brukselskiego, gdy inne kraje kopiują konstrukcję unijnych przepisów. Model klasyfikacji ryzyka i wymogi oceny zgodności dla systemów wysokiego ryzyka są w dużej mierze wzorowane na AI Act.

Są jednak istotne różnice. Unijny AI Act wylicza kategorie systemów wysokiego ryzyka wyczerpująco, w załącznikach do rozporządzenia. Wietnam poszedł inną drogą, przekazał sporządzenie takiej listy premierowi, co daje rządowi większą elastyczność w bieżącym dopisywaniu nowych kategorii bez zmiany samej ustawy. Pułapy kar za naruszenia są też w Wietnamie niższe niż w Unii Europejskiej.

Cel portalu

Według komunikatu ministerstwa portal ma zapewnić przejrzystość i wspierać bezpieczny, odpowiedzialny rozwój wietnamskiego ekosystemu AI. Publikowane są tam wyniki ocen zgodności oraz informacje o wykrytych naruszeniach, co ma dawać opinii publicznej narzędzie do monitorowania, jakie systemy działają legalnie na rynku.

Portal ma zapewniać przejrzystość i promować bezpieczny, odpowiedzialny rozwój wietnamskiego ekosystemu AI - komunikat Ministerstwa Nauki i Technologii Wietnamu

Ministerstwo podkreśla też korzyść praktyczną dla firm: przeniesienie wszystkich procedur do jednego systemu elektronicznego ma skrócić czas i obniżyć koszty spełniania wymogów prawnych. Zamiast składać dokumenty w kilku urzędach, przedsiębiorca załatwia formalności w jednym miejscu, a portal łączy go też z programami wsparcia, infrastrukturą obliczeniową i współdzielonymi zbiorami danych dostępnymi dla rozwijających AI.

Znaczenie dla regionu

Wietnam jest jednym z pierwszych krajów Azji Południowo-Wschodniej z kompleksową, samodzielną ustawą regulującą sztuczną inteligencję. Dla polskiego czytelnika to kolejny dowód, że model regulacji AI oparty na poziomach ryzyka, znany z unijnego AI Act, staje się globalnym punktem odniesienia, także poza Europą i Stanami Zjednoczonymi.

Dla firm technologicznych działających międzynarodowo oznacza to kolejny reżim zgodności do ogarnięcia, obok unijnego AI Act i przepisów przygotowywanych w innych krajach azjatyckich. Zagraniczne firmy oferujące systemy AI w Wietnamie muszą liczyć się z obowiązkiem wyznaczenia lokalnego przedstawiciela oraz zgłaszania swoich produktów przez nowy portal jeszcze przed wejściem na tamtejszy rynek.