Centrum Nauki Kopernik uruchamia kurs AI dla nauczycieli w ramach programu ZBADAI

Centrum Nauki Kopernik w Warszawie ogłosiło 3 września premierę „Kursu AI dla nauczycieli” - centralnego elementu ogólnopolskiego programu ZBADAI, który ma nauczyć nauczycieli i uczniów świadomego korzystania ze sztucznej inteligencji w edukacji. W wydarzeniu w Pracowni Przewrotu Kopernikańskiego wzięła udział minister edukacji Barbara Nowacka.

Program ZBADAI to wspólna inicjatywa Ministerstwa Edukacji Narodowej i Centrum Nauki Kopernik, budowana wokół dwóch filarów: przeszkolenia nauczycieli w pracy z narzędziami AI oraz realizacji przez uczniów rzeczywistych projektów badawczych z wykorzystaniem tych narzędzi. W przeciwieństwie do wcześniejszych zapowiedzi resortu o wprowadzaniu AI do szkół, tym razem chodzi o konkretny, uruchomiony już program z przydzielonymi placówkami, harmonogramem i budżetem.

Jak wygląda kurs

Szkolenie dla nauczycieli jest bezpłatne i realizowane na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej. Uczestnicy poświęcają na naukę własną około 120 minut tygodniowo, do tego dochodzi sześć sesji online z ekspertami. Program łączy samodzielną pracę z webinarami, a na koniec nauczyciele przechodzą przez spersonalizowany moduł praktyczny, w którym wspólnie projektują scenariusze lekcji wykorzystujące AI.

Autorzy kursu podkreślają, że materiały powstawały we współpracy ekspertów Centrum Nauki Kopernik, naukowców, praktyków AI, programistów i samych nauczycieli, którzy jako docelowi użytkownicy mieli zapewnić, że treści odpowiadają realnym potrzebom szkół. Moduły merytoryczne obejmują podstawy działania sztucznej inteligencji, tworzenie promptów do modeli językowych, analizę i tworzenie multimediów, praktyczne zastosowanie AI w nauczaniu oraz kwestie etyczne i prawne.

Selekcja szkół i skala programu

Do programu zgłosiło się łącznie 754 szkoły - 470 podstawowych i 284 ponadpodstawowe. Ostatecznie wybrano po 100 placówek z każdej grupy, a kolejne 40 podstawówek i 54 szkoły ponadpodstawowe trafiły na listy rezerwowe. Przy selekcji brano pod uwagę infrastrukturę - dostęp do bezprzewodowego internetu i przestrzeni na zajęcia projektowe - a także motywację zespołu, wcześniejsze doświadczenie projektowe i kreatywne podejście do narzędzi cyfrowych.

Wybrane szkoły otrzymują nie tylko materiały dydaktyczne i wsparcie eksperckie Centrum Nauki Kopernik, ale też pakiet finansowy na sprzęt i realizację projektu oraz wynagrodzenie dla nauczycieli za dodatkowe 20 godzin pracy poza etatem. Każda placówka tworzy zespół złożony z co najmniej 15 uczniów i 2 nauczycieli, który przez cały semestr pracuje nad jednym projektem badawczym wspieranym przez ekspertów zewnętrznych.

Stanowisko resortu edukacji

Podczas premiery kursu minister Barbara Nowacka podkreślała, że sam dostęp do technologii nie wystarczy - kluczowe jest wykształcenie u nauczycieli i uczniów podejścia, które pozwoli z niej mądrze korzystać, a nie tylko obsługiwać kolejne narzędzia.

Sam sprzęt to nie wszystko - Barbara Nowacka, minister edukacji narodowej

Kontekst dla polskich szkół

ZBADAI wpisuje się w szerszy trend resortu edukacji, który w ostatnich miesiącach zaczął traktować AI jako stały element polityki oświatowej, równolegle z decyzjami takimi jak ograniczenia dla najmłodszych uczniów w innych krajach czy debata o wpływie chatbotów na wyniki egzaminów. W odróżnieniu od ogólnych deklaracji, program Centrum Nauki Kopernik ma konkretny harmonogram: podstawówki ruszają z realizacją projektów badawczych w roku szkolnym 2026/2027, a szkoły ponadpodstawowe rok później, w 2027/2028.

Dla nauczycieli oznacza to pierwsze systemowe, finansowane szkolenie z obsługi AI w pracy dydaktycznej, obejmujące nie tylko techniczną stronę promptowania, ale też etykę i prawo związane z wykorzystaniem tych narzędzi w klasie. Dla uczniów - udział w realistycznych projektach badawczych, w których AI jest traktowana jako narzędzie pracy naukowej, a nie tylko generator gotowych odpowiedzi.

Program obejmie na start 200 z kilkunastu tysięcy szkół podstawowych i ponadpodstawowych w Polsce, więc jego bezpośredni zasięg pozostaje ograniczony. Kluczowe będzie to, czy materiały i doświadczenia z pierwszej edycji posłużą do skalowania kursu na więcej placówek w kolejnych latach szkolnych.