Insilico Medicine zgłasza kandydata na nieopioidowy lek przeciwbólowy silniejszy niż morfina w testach na zwierzętach

Insilico Medicine, notowana na giełdzie w Hongkongu firma biotechnologiczna znana z projektowania leków przy pomocy sztucznej inteligencji, ogłosiła 22 lipca 2026 roku nominację związku ISM9528 jako kandydata przedklinicznego do dalszych badań nad nowym, nieopioidowym lekiem przeciwbólowym. W testach na zwierzętach związek miał przewyższyć skutecznością zarówno morfinę, jak i pregabalinę, lek stosowany dziś w bólu neuropatycznym.

Co odkryła sztuczna inteligencja

Cel molekularny dla ISM9528, roboczo określany przez firmę jako Target Z, został wskazany przez PandaOmics, silnik AI Insilico Medicine odpowiedzialny za odkrywanie celów terapeutycznych. System przeszukuje ogromne zbiory danych biologicznych i literatury naukowej w poszukiwaniu mechanizmów, które umykają tradycyjnym metodom badawczym. Sam związek chemiczny zaprojektowała generatywna platforma Chemistry42, która w cyklach iteracyjnych łączących generowanie przez AI i ocenę przez chemików optymalizowała selektywność i właściwości farmakologiczne cząsteczki.

ISM9528 ma być pierwszym w swojej klasie związkiem działającym na wcześniej nieeksplorowany mechanizm biologiczny. Firma podkreśla, że lek jest doustny, przenika barierę krew-mózg i nie należy do grupy opioidów, co odróżnia go od większości dostępnych dziś silnych leków przeciwbólowych.

Wyniki na zwierzętach

W modelu bólu neuropatycznego opartym na podwiązaniu nerwu rdzeniowego u szczurów związek wykazał zależną od dawki ulgę w bólu. W modelu ostrego bólu pooperacyjnego działał szybko, już około pół godziny po podaniu, przewyższając skutecznością równoważną dawkę pregabaliny. Insilico Medicine podaje też, że lek przeszedł korzystnie wielopanelowe testy bezpieczeństwa i wykazał dobrą penetrację bariery krew-mózg, co jest istotne dla leków działających w ośrodkowym układzie nerwowym.

Zobaczenie kandydata bez opioidów, który przewyższa morfinę w modelach przedklinicznych, to bezprecedensowy kamień milowy, być może jeden z najbardziej niezwykłych i nieoczekiwanych wyników w historii naszej firmy - Alex Zhavoronkov, dyrektor generalny Insilico Medicine

Nowy mechanizm działania i odmienna struktura chemiczna dają wyższą skuteczność przy korzystnym profilu bezpieczeństwa - Feng Ren, współdyrektor generalny Insilico Medicine

Problem opioidów i skala rynku

Obecny standard leczenia bólu opiera się głównie na opioidach i niesteroidowych lekach przeciwzapalnych. Opioidy niosą ze sobą ryzyko uzależnienia i przedawkowania, znane od lat jako kryzys opioidowy w Stanach Zjednoczonych, a NLPZ mają ograniczoną skuteczność w silnym bólu i własne skutki uboczne przy długotrwałym stosowaniu. Insilico Medicine wycenia globalny rynek leczenia bólu na około 100 miliardów dolarów rocznie, wskazując przy tym, że ponad jedna piąta ludzkości zmaga się z bólem przewlekłym.

Firma od dłuższego czasu poszerza portfolio o obszary terapeutyczne poza onkologią i włóknieniem, w tym otyłość, choroby związane z zanikiem mięśni oraz właśnie nieuzależniające leki przeciwbólowe. Nominacja ISM9528 wpisuje się w tę strategię dywersyfikacji.

Tempo pracy platformy AI

Insilico Medicine podkreśla, że średni czas od wyboru celu terapeutycznego do nominacji kandydata przedklinicznego wynosi w jej przypadku 12-18 miesięcy, wobec typowych 2,5-4 lat w tradycyjnym podejściu farmaceutycznym. ISM9528 jest już 31. takim kandydatem nominowanym przez firmę od 2021 roku, z czego 13 uzyskało dotąd zgodę na badania kliniczne (IND) w Stanach Zjednoczonych lub innych krajach.

Skala tej produkcji ma być argumentem firmy w rozmowach z partnerami farmaceutycznymi i inwestorami: Insilico od lat prezentuje się jako dowód na to, że generatywna sztuczna inteligencja realnie skraca i tanieje proces odkrywania leków, a nie tylko wspiera analizę danych już istniejących.

Co dalej

Związek pozostaje na etapie przedklinicznym, co oznacza, że przed nim jeszcze testy toksykologiczne wymagane do złożenia wniosku o rozpoczęcie badań klinicznych. Insilico Medicine celuje w rozpoczęcie testów na ludziach w 2027 roku. Do tego czasu wyniki na zwierzętach, choć obiecujące, pozostają wstępne i nie gwarantują powtórzenia skuteczności u ludzi, co dotyczy zresztą większości kandydatów na leki na tym etapie rozwoju.

Dla polskiego czytelnika historia ISM9528 to kolejny przykład, jak firmy biotechnologiczne wykorzystują modele AI nie do pisania kodu czy tekstów, lecz do projektowania molekuł i wskazywania nowych celów biologicznych, obszaru, w którym błędna predykcja kosztuje miliony dolarów i lata pracy, więc tempo i trafność algorytmów mają bezpośrednie przełożenie na rachunek ekonomiczny całej branży farmaceutycznej.