Izrael wprowadza obowiązkową edukację finansową i poszerza naukę AI w szkołach

Izraelskie Ministerstwo Edukacji rozpoczęło rok szkolny 2026/2027 od dwóch dużych zmian programowych naraz: pierwszej w historii kraju obowiązkowej edukacji finansowej oraz znaczącego poszerzenia nauczania sztucznej inteligencji, obejmującego już nie tylko przedmioty ścisłe, ale też angielski i szkolenia dla nauczycieli.

Finanse po raz pierwszy w programie

Do tej pory izraelscy uczniowie nie mieli obowiązkowych zajęć poświęconych zarządzaniu pieniędzmi. Ministerstwo Edukacji wprowadza teraz taki przedmiot dla dziewiątoklasistów, z zapowiedzią rozszerzenia na dziesiątą klasę w kolejnym roku szkolnym. Program ma dać uczniom praktyczne narzędzia do samodzielnego zarządzania budżetem, wzmocnić krytyczne myślenie w kwestiach finansowych i przygotować ich do wejścia na rynek pracy.

Sztuczna inteligencja w klasie

Równolegle poszerzany jest zakres nauczania AI, prowadzony w ramach reformy „Realistic Israel”, której celem jest dostosowanie metod nauczania i oceniania do ery sztucznej inteligencji. Program o nazwie „720” obejmie naukę angielskiego we wszystkich gimnazjach oraz zostanie rozszerzony na około 140 szkół uczących przedmiotów ścisłych, technicznych, inżynieryjnych i matematycznych.

Uczniowie klas 8 i 9 wezmą udział w dwudziestogodzinnym programie poświęconym korzystaniu z narzędzi AI, krytycznemu myśleniu, rozpoznawaniu dezinformacji oraz kwestiom etycznym związanym z tą technologią. Narzędzia AI zostaną też włączone do zadań maturalnych w ponad dziesięciu kierunkach naukowo-technicznych.

Nowa ścieżka i szkolenia nauczycieli

27 szkół w całym kraju uruchamia dedykowaną ścieżkę kształcenia w naukach o sztucznej inteligencji, której absolwenci będą mogli otrzymać dyplom certyfikatu technologicznego. Aby program mógł faktycznie działać w klasach, ministerstwo planuje przeszkolić w zakresie AI ponad 12 tysięcy nauczycieli angielskiego, przedmiotów ścisłych i technologii.

Rozpoczynamy rok z pełną odpowiedzialnością i z jasnym kierunkiem - Yoav Kisch, minister edukacji Izraela

Celem jest dać każdemu uczniowi narzędzia do rozwoju, tworzenia i przewodzenia - Ina Zaltzman, zastępczyni dyrektora generalnego ministerstwa edukacji

Kontekst i cele

Zmiany wpisują się w szerszy plan poprawy wyników izraelskich uczniów w międzynarodowych testach - ministerstwo deklaruje cel powrotu do pierwszej dziesiątki w badaniu TIMSS do 2029 roku. Rok szkolny rusza także w regionie Tekuma, obejmującym pięć samorządów dotkniętych wydarzeniami po 7 października 2023 roku, gdzie na projekty edukacyjne przeznaczono 364 miliony szekli, w tym 184 miliony na tzw. koszyk edukacyjny Tekuma.

Dla porównania z innymi krajami wprowadzającymi AI do edukacji: decyzja Izraela wyróżnia się skalą jednoczesnego wdrożenia dwóch nowych obszarów nauczania - finansów i AI - obejmujących miliony uczniów od pierwszego dnia roku szkolnego, a nie w formie pilotażu w wybranych placówkach.

Dla Polski, gdzie dyskusja o miejscu AI w szkołach dopiero nabiera tempa, izraelski model pokazuje jeden z możliwych kierunków: łączenie kompetencji cyfrowych z praktyczną wiedzą finansową w ramach jednej reformy programowej, a nie osobnych, doraźnych inicjatyw.