Microsoft udostępnia Aurora 1.5, otwarty model AI do prognoz pogody

Microsoft Research udostępnił 9 lipca Aurora 1.5, rozbudowaną wersję swojego fundamentowego modelu AI do prognozowania pogody. Model trafił na GitHuba i Hugging Face jako open source, a firma zapowiada jego integrację z Microsoft Weather, Azure AI Foundry oraz Planetary Computer Pro.

Co nowego w Aurora 1.5

Pierwsza wersja Aurory, opisana w 2025 roku w czasopiśmie Nature, prognozowała jedynie cztery zmienne atmosferyczne. Aurora 1.5 rozszerza to do 26 zmiennych, dodając pola powierzchniowe, poziomu ciśnienia, wiatru, temperatury, wilgotności, opadów i promieniowania. Model przeszedł też z prognoz sześciogodzinnych na godzinowe i zamiast pojedynczej prognozy generuje teraz zestaw symulacji probabilistycznych, czyli tak zwany ensemble, który pokazuje rozkład możliwych scenariuszy zamiast jednej odpowiedzi.

Wyniki wobec ECMWF

Microsoft porównał Aurora 1.5 ENS z operacyjnym systemem ECMWF ENS, uznawanym za punkt odniesienia w meteorologii numerycznej. Model Microsoftu wypadł lepiej na 88,9 procent ocenianych kombinacji zmiennych i horyzontów prognozy w zakresie od jednego do dziesięciu dni. Firma podaje też, że błąd trajektorii huraganów spadł o jedną trzecią w porównaniu z pierwszą wersją Aurory, a mediana prognozy zespołowej trafnie odwzorowała trajektorię huraganu Helene.

Do tego dochodzi poprawa w prognozowaniu fal upałów, gdzie model ma znacząco niższy błąd przy ekstremalnych wartościach temperatury z górnego percentyla rozkładu. To obszary, w których klasyczne modele numeryczne, oparte na symulacji fizyki atmosfery, są kosztowne obliczeniowo i trudne do szybkiego dostrajania.

Zastosowania biznesowe

Microsoft pozycjonuje Aurora 1.5 nie tylko jako narzędzie badawcze, ale jako fundament dla sektorów zależnych od pogody: energetyki, rolnictwa, transportu i planowania odporności na zjawiska ekstremalne. Szwajcarski koncern energetyczny BKW testuje model do zarządzania systemami opartymi na odnawialnych źródłach energii, gdzie produkcja prądu jest bezpośrednio zależna od warunków atmosferycznych.

Ta współpraca pokazuje, jak zaawansowane możliwości AI i solidna infrastruktura chmurowa mogą zostać zastosowane w jednej z najbardziej strategicznych dziedzin, czyli energetyce, gdzie pogoda odgrywa fundamentalną rolę - Farhat Quiñones Yamshid, Lead, AI and Technology, BKW

Startup klimatyczny Terradot buduje na bazie Aurory własny system TerraNova, wykorzystujący reprezentacje pogodowe modelu do prac nad usuwaniem dwutlenku węgla z atmosfery na dużą skalę.

Budując na Aurorze, znacząco przyspieszamy nasze harmonogramy badawczo-rozwojowe i przybliżamy się do usuwania węgla na skalę gigaton - Sasankh Munukutla, współzałożyciel Terradot

Otwarty kod i dostępność

W odróżnieniu od wielu komercyjnych systemów prognostycznych, Microsoft udostępnił kod Aurora 1.5 na GitHubie, a punkty kontrolne modelu na Hugging Face, co pozwala badaczom i firmom trzecim samodzielnie oceniać i dostrajać model. Równolegle Aurora 1.5 trafia do katalogu modeli Azure AI Foundry oraz do Planetary Computer Pro. Brytyjski Met Office również testuje model przy pracach nad prognozami klimatycznymi, łącząc własną wiedzę o nauce o klimacie z podejściem Microsoftu opartym na uczeniu maszynowym.

Aurora 1.5 to ważny krok w kierunku uczynienia fundamentowych modeli pogodowych bardziej otwartymi, użytecznymi i praktycznymi - Sridhar Iyer, Corporate Vice President, Microsoft AI

Znaczenie dla branży

Modele takie jak Aurora konkurują z klasyczną meteorologią numeryczną, która od dekad opiera się na symulacji równań fizycznych atmosfery na superkomputerach. Modele AI, trenowane na historycznych danych pogodowych, generują prognozy znacznie szybciej i taniej obliczeniowo, choć wciąż uczą się na danych opisujących przeszłość, co budzi pytania o ich skuteczność przy zjawiskach bez wcześniejszego precedensu.

Otwarte udostępnienie wag i kodu odróżnia Aurora 1.5 od podejścia części konkurentów, którzy trzymają swoje modele pogodowe zamknięte. Dla mniejszych firm meteorologicznych i instytucji badawczych, w tym w Polsce, oznacza to możliwość testowania i dostrajania modelu bez konieczności budowania własnej infrastruktury do symulacji atmosfery od podstaw.

Źródła: Aurora 1.5: Extending open foundation models for weather and Earth-system applications (microsoft.com), Microsoft's Aurora 1.5 weather model could make hurricane predictions a lot better (neowin.net)