Połowa rodziców obawia się, że dzieci za bardzo polegają na AI

Połowa rodziców w Stanach Zjednoczonych obawia się, że ich dzieci zbyt mocno polegają na sztucznej inteligencji w nauce i codziennym życiu. Tak wynika z opublikowanego 9 lipca badania Deloitte, które zderza rosnącą obecność narzędzi AI w szkołach z brakiem jasnych zasad ich stosowania. Podobny obraz wyłania się z polskich danych - z ChatGPT korzystało już blisko połowa dzieci w wieku 7-14 lat.

Badanie Deloitte, przeprowadzone przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego wśród 1150 rodziców dzieci w wieku szkolnym, pokazuje rozdarcie, w jakim znaleźli się dorośli. Z jednej strony boją się, że dzieci przestają samodzielnie myśleć i pisać, bo za każdym razem sięgają po chatbota. Z drugiej obawiają się, że dziecko, które nie nauczy się korzystać z AI, zostanie w tyle na rynku pracy.

Szkoły bez planu

Zaledwie 22 procent rodziców przyznaje, że placówka ich dziecka udostępnia jakiekolwiek zatwierdzone narzędzia AI, a tylko 33 procent mówi o istnieniu jasnych wytycznych dotyczących korzystania z technologii. Reszta rodziców porusza się po omacku, nie wiedząc, czy praca domowa napisana z pomocą chatbota jest dozwolona, czy stanowi ściąganie.

30 procent respondentów przyznaje wprost, że ich dzieci używają AI do odrabiania prac szkolnych, niezależnie od tego, czy nauczyciel się na to zgodził. Jedna ósma rodziców, czyli około 12,5 procent, planuje dodatkowo płacić za korepetycje lub obozy uczące dzieci pracy z AI, traktując to jako inwestycję w przyszłe umiejętności zawodowe.

Narzędzia trafiają w ręce uczniów szybciej, niż szkoły są w stanie stworzyć regulacje, które by je obejmowały - z komentarza towarzyszącego badaniu Deloitte

Polskie dzieci już korzystają

Zbliżony obraz wyłania się z polskiego raportu Internet dzieci 2026, przygotowanego przez Fundację Instytut Cyfrowego Obywatelstwa wraz z Polskimi Badaniami Internetu, Gemius i Państwową Komisją do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich, zaprezentowanego w połowie czerwca w Sejmie. Według tych danych 43 procent dzieci w wieku 7-14 lat korzystało już z ChatGPT lub podobnych narzędzi, a 18 procent robi to regularnie.

Autorzy polskiego raportu zwracają uwagę, że dzieci spędzają w internecie średnio 4 godziny i 25 minut dziennie, czyli więcej niż przeciętny dorosły, a narzędzia AI są coraz częściej wbudowane w komunikatory, z których korzystają najmłodsi, takie jak WhatsApp czy Messenger. To oznacza, że kontakt dziecka z AI często odbywa się bez świadomej decyzji rodzica, przy okazji zwykłej rozmowy z rówieśnikami.

Ryzyko bez nadzoru

Badacze cytowani w polskim raporcie wskazują na pogorszenie jakości snu, spadek aktywności fizycznej i ograniczenie kontaktów społecznych u dzieci intensywnie korzystających z sieci i AI, a także zwiększone ryzyko cyberprzemocy i uzależnień behawioralnych. Deloitte nie bada tych skutków bezpośrednio, ale amerykańscy rodzice sygnalizują podobne obawy dotyczące nadmiernego polegania na technologii kosztem samodzielnego myślenia.

Oba badania łączy jeden wniosek: dorośli czują, że instytucje nie nadążają za tempem, w jakim dzieci zaczynają używać AI. W USA problemem są szkoły bez procedur, w Polsce brak systemowych rozwiązań na poziomie edukacji i nadzoru rodzicielskiego nad aplikacjami, które dziecko i tak ma pod ręką.

Co to znaczy dla polskich rodzin

Dla polskich rodziców i nauczycieli oba raporty razem tworzą praktyczną wskazówkę: skoro niemal co drugie dziecko w wieku szkolnym miało już kontakt z chatbotem, czekanie na odgórne regulacje może nie wystarczyć. Eksperci cytowani w raporcie Internet dzieci 2026 rekomendują rozmowy w domu o tym, do czego AI się nadaje, a do czego nie, zamiast całkowitych zakazów, które i tak trudno wyegzekwować.

Ministerstwo Edukacji Narodowej na razie nie ma jednolitych wytycznych dotyczących korzystania z AI w polskich szkołach, podobnie jak amerykańskie okręgi szkolne badane przez Deloitte. Oba rynki zmierzają w podobnym kierunku - pytanie nie brzmi już, czy dzieci będą korzystać z AI, tylko kto i jak nauczy je robić to odpowiedzialnie.

Źródła: Half of parents worry their children rely on AI too much, survey finds (thenextweb.com), Raport Internet dzieci 2026 (gazetaprawna.pl)