Mistrz Go Shin Jin-seo pokonał AI KataGo w oficjalnym meczu z fory

Dekadę po tym, jak AlphaGo złamało wiarę w ludzką przewagę w grze go, numer jeden światowego rankingu Shin Jin-seo pokonał program KataGo w oficjalnym meczu wystawowym. Zwycięstwo 2:1 nie oznacza, że człowiek dogonił maszynę, bo Koreańczyk grał z fory, ale w środowisku go i tak wywołało poruszenie.

Przebieg meczu

Shin Jin-seo, 26-letni Koreańczyk z Pusan, od stycznia 2020 roku nieprzerwanie zajmuje pierwsze miejsce w rankingu Koreańskiego Związku Baduk. Pierwszą partię z KataGo przegrał. W drugiej i trzeciej odwrócił losy rywalizacji, a decydujące starcie, trwające około trzech godzin, wygrał różnicą 11,5 punktu po 221 posunięciach. Turniej nosił nazwę Ssen Math-Hankyung Kishin Match, organizatorem był Hankyung Media Group przy współpracy z Koreańskim Związkiem Baduk.

Fora, która zmienia wszystko

Kluczowym elementem układu meczu była fora dwóch kamieni, dająca Shinowi około 18 punktów przewagi jeszcze przed pierwszym ruchem KataGo. To właśnie ten warunek sprawia, że wyniku nie można traktować jako dowodu na to, że człowiek dorównuje dziś najsilniejszym programom go grającym na równych zasadach. Bez fory przepaść między czołowymi silnikami AI a najlepszymi ludźmi pozostaje ogromna.

Uważałem to za wyjątkowo trudne wyzwanie jeszcze przed meczem, dlatego poprosiłem o korzystne warunki. Mimo to sądzę, że miało to znaczenie - Shin Jin-seo

Dekada od AlphaGo

Punktem odniesienia dla całego wydarzenia pozostaje marzec 2016 roku, gdy AlphaGo od Google DeepMind pokonało 4:1 południowokoreańskiego arcymistrza Lee Sedola. Ten mecz uznaje się za symboliczny moment, w którym sztuczna inteligencja udowodniła, że potrafi przewyższyć ludzi w grze uznawanej za jedną z najbardziej złożonych strategicznie. Lee Sedol zakończył zawodową karierę w 2019 roku, tłumacząc decyzję właśnie dominacją maszyn nad najlepszymi graczami. Od tamtej pory kolejne generacje silników, w tym KataGo, jeszcze bardziej pogłębiły tę przewagę, analizując dziesiątki tysięcy wariantów w ciągu kilkunastu sekund.

Nie pierwsza taka historia

To nie pierwszy przypadek, gdy człowiek pokonał zaawansowany silnik go. W 2023 roku amerykański gracz Kellin Pelrine wygrał 14 z 15 partii z KataGo, korzystając ze strategii wypracowanej przez program testujący słabości sieci neuronowej, który rozegrał ponad milion gier w poszukiwaniu luk. Tamto zwycięstwo opierało się jednak na wykorzystaniu konkretnej słabości algorytmu, a nie na przewadze w zwykłej grze. Przypadek Shina jest inny, bo nie polegał na exploicie, lecz na formalnej forze uzgodnionej przed meczem jako warunek organizacyjny. Obie historie pokazują jednak to samo: pełna symetria warunków wciąż działa zdecydowanie na korzyść maszyny.

Jak AI zmieniła sposób gry

Wygrana Shina zbiega się w czasie z szerszą dyskusją o tym, jak silniki takie jak KataGo przeobraziły samą grę w go na poziomie zawodowym. Według badania Koreańskiej Ligi Baduk z 2022 roku Shin dobiera ruchy zgodne z rekomendacjami AI w 37,5 procent przypadków, wobec średniej 28,5 procent wśród wszystkich zawodowców, co czyni go jednym z graczy najbardziej zależnych od maszynowych podpowiedzi w treningu. Zjawisko to budzi kontrowersje: Lee Sedol przyznał wcześniej, że kopiowanie ruchów z komputerowej podpowiedzi odbiera grze charakter sztuki, choć zauważył też, że AI pomaga osiągać partie bliskie technicznej perfekcji.

Dla świata go zwycięstwo Shina jest przede wszystkim symbolicznym przypomnieniem, że ludzka kreatywność i indywidualny styl gry wciąż mają znaczenie, nawet w erze, w której trening bez wsparcia AI stał się rzadkością. Sam zawodnik podkreślił, że sukces przyszedł dopiero, gdy odszedł od prostego naśladowania ruchów maszyny na rzecz budowania partii we własnym stylu. Dla obserwatorów rozwoju sztucznej inteligencji wynik nie podważa realnej przewagi silników takich jak KataGo w grze bez fory, ale pokazuje, że starannie zaprojektowane warunki rywalizacji człowiek kontra maszyna wciąż potrafią dać wynik nieoczywisty, dziesięć lat po tym, jak AlphaGo miało zamknąć ten temat raz na zawsze.