AI nie zabiera pracy. Zabiera wymówki

Za każdym razem, gdy ktoś mówi mi, że AI zabierze nam pracę, mam ochotę zadać zupełnie inne pytanie: co konkretnie zrobiłeś z narzędziami, które już masz na wyciągnięcie ręki? Zwykle zapada cisza. Bo prawda jest niewygodna. Narzędzia są, są tanie albo darmowe, a instrukcji w sieci więcej, niż ktokolwiek zdąży przeczytać. Nie chodzi mi o technologiczny wyścig ani o wielkie transformacje, tylko o zwykłe zadania, które siedzą na twoim biurku.

Wymówki straciły ważność

Jeszcze niedawno wymówka miała solidne podstawy. Nie umiem, nie mam dostępu, to za drogie dla takiej firmy jak moja. Każde z tych zdań było wtedy prawdziwe. Dziś żadne już nie jest. Darmowy plan wystarcza, żeby zacząć, a próg wejścia, który realnie zatrzymywał ludzi, po prostu zniknął. Kiedyś, żeby cokolwiek zautomatyzować, trzeba było umieć programować albo mieć budżet na wdrożenie; teraz wystarczy jasno opisać, o co chodzi. Razem z barierą zniknęły alibi.

Weźmy godzinę, jedną, w środku zwykłego dnia. W tej godzinie można napisać ofertę, na którą wcześniej schodziło całe popołudnie. Streścić trzydziestostronicowy raport do jednej strony konkretów. Ogarnąć arkusz z formułą, której nikt w biurze nie rozumiał. To nie są wizje z konferencji. To rzeczy, które ludzie wokół mnie robią teraz, w lipcu, na darmowych kontach, nie przewracając przy tym firmy do góry nogami.

Spokojniejszy piątek

Znam księgową, która przez lata narzekała na przepisywanie tych samych zestawień. Nie jest techniczna, nie chodzi na szkolenia z innowacji, nie zna słowa prompt i wcale nie musiała go znać. Po prostu pewnego piątku spróbowała opisać modelowi swój problem własnymi słowami. Dziś robi w dwadzieścia minut to, co zajmowało jej pół dnia, i nie nazywa tego rewolucją. Nazywa to spokojniejszym piątkiem.

I tu robi się poważnie. Różnica między osobą, która próbuje, a tą, która wzdycha, że to nie dla niej, nie stoi w miejscu. Ona rośnie z miesiąca na miesiąc. Jedna osoba przyśpiesza i bierze więcej na siebie mniejszym kosztem. Druga zostaje z tą samą liczbą godzin w dobie i coraz dłuższą listą rzeczy, których nie zdąża zrobić. Ta przewaga nie bierze się z talentu, tylko z prostego faktu, że jedna z nich w ogóle spróbowała.

Uczciwy zarzut

Wiem, co można mi odpowiedzieć, bo sama to słyszę. Nie każdy ma czas siadać do nauki kolejnego narzędzia, gdy goni go bieżączka. Nie każdy lubi grzebać w ustawieniach i czytać poradniki. To uczciwy zarzut i nie zamierzam udawać, że nauka jest darmowa. Kosztuje uwagę, której i tak wszystkim brakuje, i nie mam zamiaru bagatelizować zmęczenia, bo lista rzeczy do zrobienia naprawdę bywa dłuższa niż doba.

Ale właśnie dlatego nie namawiam do wielkiego kursu ani do przewracania firmy do góry nogami. Wystarczy jedno zadanie, to najbardziej znienawidzone, i pół godziny, żeby sprawdzić, czy da się je zdjąć z głowy. Nie musisz nawet dokończyć, jeśli nie zadziała; tracisz pół godziny, a nie miesiąc. Koszt takiej próby jest śmiesznie mały wobec kosztu stania w miejscu przez kolejny rok. Nauka jednego triku, który zwraca się codziennie, to najlepiej wydane trzydzieści minut w miesiącu.

Nie twierdzę, że każdy musi zostać specjalistą od promptów i śledzić każdą premierę modelu. To byłby absurd i szybka droga do wypalenia. Odpuszczam wiele rzeczy świadomie i uważam to za rozsądne, ale wtedy wiem, czego odpuszczam. Twierdzę tylko, że jest różnica między świadomym odpuszczeniem a niesprawdzeniem z góry. Pierwsze to wybór. Drugie to wymówka w przebraniu wyboru.

Więc nie, nie boję się, że maszyna zabierze mi pracę. Boję się czegoś znacznie bardziej przyziemnego: że przywiązanie do własnych wymówek okaże się droższe niż jakakolwiek subskrypcja. Narzędzia odrobiły już swoją część zadania. Są tanie, są opisane, czekają. Reszta, ta niewygodna, należy do nas.