Cyfrowy Omnibus wszedł w życie, UE zakazuje generowania AI-deepnude

Rozporządzenie znane jako Cyfrowy Omnibus dla sztucznej inteligencji weszło w życie 27 lipca 2026 r., trzy dni po publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Najgłośniejszy element pakietu to nowy zakaz tworzenia tak zwanych deepnude, czyli obrazów generowanych przez AI, które rozbierają realne osoby na zdjęciach bez ich zgody.

Co dokładnie zakazano

Nowy przepis obejmuje systemy AI zaprojektowane do generowania lub manipulowania obrazami, wideo i dźwiękiem w sposób tworzący niechciane treści o charakterze intymnym oraz materiały przedstawiające seksualne wykorzystywanie dzieci. Zakaz dotyczy zarówno wprowadzania takich systemów na rynek unijny, jak i ich używania.

Twórcy przepisu poszli dalej niż w pierwotnych propozycjach z listopada 2025 roku. Zakaz nie ogranicza się do narzędzi wprost "przeznaczonych" do rozbierania zdjęć, lecz obejmuje każdy system, w którym taki efekt jest, jak to ujęto w przepisach, rozsądnie przewidywalnym i odtwarzalnym rezultatem użycia bez istotnych modyfikacji technicznych i bez odpowiednich zabezpieczeń.

Szerszy zakres niż zapowiadano

Oznacza to, że dostawcy ogólnodostępnych generatorów obrazu i wideo muszą już na etapie projektowania narzędzia ocenić ryzyko nadużyć, nawet jeśli produkt formalnie nie jest reklamowany jako aplikacja do tworzenia nagich wizerunków. W debacie nad przepisem jako przykład problematycznego narzędzia wielokrotnie wracał Grok, chatbot i generator obrazów Elona Muska, po doniesieniach o generowaniu przez niego treści seksualizujących realne osoby.

Impuls do prac dała też publikacja raportu organizacji Center for Countering Digital Hate na początku 2026 roku, który dokumentował skalę problemu aplikacji do tak zwanego rozbierania zdjęć w internecie.

Rok więcej na systemy wysokiego ryzyka

Zakaz deepnude to tylko jeden z elementów szerszego pakietu deregulacyjnego. Głównym celem Cyfrowego Omnibusa było odciążenie firm wdrażających systemy AI wysokiego ryzyka, czyli te stosowane w zatrudnieniu, edukacji, dostępie do usług czy wymiarze sprawiedliwości. Termin dostosowania się do wymogów dla tych systemów przesunięto z 2 sierpnia 2026 r. na 2 grudnia 2027 r.

Dla systemów AI wbudowanych w produkty regulowane odrębnymi przepisami unijnymi, wymienionych w Załączniku I do AI Act, termin odroczono jeszcze bardziej, do 2 sierpnia 2028 r. Rozszerzono też uprawnienia unijnego Biura ds. AI przy Komisji Europejskiej w zakresie nadzoru nad modelami ogólnego przeznaczenia.

Uważam, że wniosek o wprowadzenie zakazu tzw. aplikacji do rozbierania jest czymś, czego nasi obywatele oczekują - Michael McNamara, poseł do Parlamentu Europejskiego, lider zespołu negocjacyjnego PE ds. pakietu

Polska perspektywa

Polskie Ministerstwo Cyfryzacji już wcześniej pozytywnie oceniało propozycję zakazu deepnude, wskazując, że to ważny element ochrony prywatności, godności i bezpieczeństwa użytkowników w środowisku cyfrowym. Dla polskich firm oferujących narzędzia do generowania obrazu i wideo oznacza to konieczność wdrożenia zabezpieczeń przed nadużyciami najpóźniej do 2 grudnia 2026 r., kiedy zakaz zacznie być w pełni egzekwowany.

Jednocześnie przesunięcie terminów dla systemów wysokiego ryzyka daje polskim firmom i instytucjom, w tym administracji publicznej, dodatkowy czas na dostosowanie procedur zgodności, zamiast pierwotnego terminu przypadającego już za kilka dni.

Chcemy przepisów przyjaznych innowacjom - zarówno w sposobie ich stosowania, jak i uproszczeniu prawa tam, gdzie nasze cele można osiągnąć niższym kosztem i prostszymi procedurami - Henna Virkkunen, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej ds. suwerenności technologicznej i bezpieczeństwa

Krytycy deregulacyjnej części pakietu zwracają uwagę, że kolejne przesunięcia terminów AI Act, po wcześniejszych odroczeniach części obowiązków dotyczących oznaczania treści, mogą osłabiać presję na firmy, by faktycznie wdrażały mechanizmy oceny ryzyka, zanim systemy trafią na rynek.

Egzekwowanie nowego zakazu deepnude spadnie na krajowe organy nadzorcze oraz unijne Biuro ds. AI, które będzie musiało wypracować praktyczne kryteria oceny, kiedy generator obrazu "rozsądnie przewidywalnie" prowadzi do naruszeń. Pierwsze decyzje i ewentualne kary poznamy najwcześniej po grudniu 2026 roku, gdy zakaz zacznie być w pełni stosowany.