Galicja wdraża sieć kamer AI do wykrywania pożarów lasów przed sezonem megapożarów

Władze Galicji na północnym zachodzie Hiszpanii uruchomiły przed rozpoczęciem tegorocznego sezonu pożarowego system sztucznej inteligencji, który ma skrócić czas wykrywania pożarów lasów z godzin do minut. System oparty na sieciach konwolucyjnych analizuje w czasie rzeczywistym obraz z 241 kamer rozstawionych w najbardziej zagrożonych parafiach regionu.

Odpowiedź na rekordowy sezon

Decyzja zapadła po najgorszym sezonie pożarowym w historii regionu. W 2025 roku ogień strawił w Galicji ponad 118 tysięcy hektarów lasów i terenów rolnych, czyli obszar większy niż cały Berlin. Pożar w miejscowości Larouco w prowincji Ourense stał się największym pojedynczym pożarem w historii pomiarów regionu. Skala zniszczeń skłoniła władze do mówienia o zjawisku megapożarów, które ze względu na coraz wyższe temperatury i suszę zmieniają charakter i intensywność w porównaniu z pożarami sprzed dekady.

Cała Unia Europejska przeżyła w 2025 roku najbardziej niszczycielski sezon pożarowy w swojej historii, z ponad milionem hektarów spalonych w 25 z 27 państw członkowskich. Galicja, obok Portugalii i Grecji, od lat należy do regionów Europy najbardziej narażonych na pożary lasów, między innymi z powodu gęstych lasów, starzejącej się ludności wiejskiej i porzucanych gruntów rolnych, które łatwo zarastają łatwopalną roślinnością.

Jak działa system

Nowe rozwiązanie zostało wbudowane w Xeocode, wewnętrzną platformę zarządzania pożarami używaną przez regionalne służby Galicji. Modele sztucznej inteligencji zostały wytrenowane do rozpoznawania charakterystycznych wznoszących się kolumn dymu, sygnatur cieplnych oraz specyficznych układów barw w krajobrazie, które odróżniają pożar od innych zjawisk, na przykład mgły czy kurzu.

Według danych z dwuletniego okresu testów pilotażowych system jest w stanie wykryć pożar z odległości ponad 15 kilometrów, a w sprzyjających warunkach pogodowych nawet do 25 kilometrów. Gdy algorytm wykryje potencjalne ognisko, powiadomienie trafia najpierw do technika, który weryfikuje sygnał, zanim na miejsce zostaną wysłane ekipy gaśnicze. Taki dodatkowy etap ma ograniczyć liczbę fałszywych alarmów przy jednoczesnym utrzymaniu szybkości reakcji.

Plan inwestycyjny i regionalne porównania

System kamer to element szerszego planu, który władze Galicji określają jako największy program zapobiegania pożarom w historii regionu. Na inwestycję w wysokości 213 milionów euro składają się, oprócz technologii AI, nowa aplikacja dla mieszkańców i służb, a także dodatkowe zasoby ludzkie i sprzętowe. System zaczął działać jeszcze przed 1 lipca 2026 roku, czyli oficjalnym początkiem sezonu wysokiego ryzyka pożarowego w regionie.

Galicja nie jest jedynym regionem Europy Południowej, który w tym roku sięga po sztuczną inteligencję do walki z pożarami. Grecja jako pierwszy kraj włączyła do krajowego systemu dedykowaną konstelację satelitów, cztery nanosatelity niemieckiej firmy OroraTech, które skanują terytorium kraju dwa razy dziennie. Czujniki termiczne satelitów wykrywają ogniska o średnicy zaledwie czterech metrów, a dane przetworzone przez AI trafiają bezpośrednio do krajowych dowódców straży pożarnej. Modele filtrują też fałszywe alarmy wywoływane na przykład przez rozgrzane skały, panele słoneczne czy metalowe dachy fabryk.

Portugalia, kraj z największym łącznym obszarem spalonym w Europie w ostatnich dwóch dekadach, również włącza satelitarną detekcję do swoich krajowych procedur, łącząc kamery naziemne, dane satelitarne i uczenie maszynowe w jeden system wczesnego ostrzegania.

Zmiany mają dostosować system do nowych typów pożarów o ogromnej intensywności - Alfonso Rueda, prezydent Xunty Galicji

Co to znaczy dla Polski

Choć skala zagrożenia pożarowego w Polsce jest zdecydowanie mniejsza niż w krajach basenu Morza Śródziemnego, podobne rozwiązania od dłuższego czasu testują polskie Lasy Państwowe, które wdrażają systemy AI do wykrywania pożarów na podstawie obrazu z kamer i satelitów. Przykład Galicji pokazuje, że przy odpowiedniej skali inwestycji sieci kamer z konwolucyjnymi sieciami neuronowymi potrafią realnie skrócić czas reakcji służb z godzin do pojedynczych minut, co przy rosnącej liczbie fal upałów i okresów suszy w Europie Środkowej może w kolejnych latach stać się standardem także w Polsce.

Doświadczenia z Galicji, Grecji i Portugalii mogą też posłużyć jako punkt odniesienia przy planowaniu unijnych funduszy na ochronę przeciwpożarową, biorąc pod uwagę, że rekordowy sezon 2025 roku dotknął niemal wszystkie kraje członkowskie Unii Europejskiej, nie tylko regiony śródziemnomorskie.