Google inwestuje w reaktory fuzji jądrowej, by zasilić centra danych AI

Google dołączył do grona inwestorów monachijskiego startupu Proxima Fusion, który projektuje reaktory fuzji jądrowej oparte na technologii stellaratora. Firma ogłosiła w lipcu 2026 roku rundę finansowania na 411 milionów euro przy wycenie 2,4 miliarda euro, a wśród inwestorów znalazł się także niemiecki koncern energetyczny RWE.

Gundremmingen leży w Bawarii, po niemieckiej stronie granicy z Czechami, więc geograficznie to sąsiedztwo Polski liczone przez łańcuch krajów Europy Środkowej, ale symbolicznie ważne - pokazuje, gdzie w regionie lokuje się nowa infrastruktura energetyczna napędzana potrzebami sztucznej inteligencji. Sama miejscowość jest już znana z energetyki jądrowej, bo działała tam wcześniej klasyczna elektrownia atomowa, zamknięta w 2021 roku w ramach niemieckiego wygaszania energetyki jądrowej.

Dlaczego fuzja zamiast klasycznego atomu

Stellarator, w odróżnieniu od popularniejszego tokamaka, utrzymuje plazmę w skomplikowanym, skręconym polu magnetycznym generowanym przez cewki o nietypowych kształtach. Dzięki temu urządzenie może pracować w trybie ciągłym, bez impulsowych przerw charakterystycznych dla tokamaków. Proxima Fusion bazuje na doświadczeniach niemieckiego reaktora Wendelstein 7-X, największego stellaratora na świecie, uruchomionego przez Instytut Plazmy Maxa Plancka w Greifswaldzie.

W lutym 2025 roku spółka przedstawiła koncepcję komercyjnej elektrowni fuzyjnej pod nazwą Stellaris, opracowaną wspólnie z partnerami przemysłowymi. Reaktor demonstracyjny w Gundremmingen ma być kolejnym krokiem w stronę urządzenia zdolnego dostarczać energię do sieci w latach trzydziestych obecnego wieku.

Apetyt na energię rośnie szybciej niż podaż

Centra danych trenujące i obsługujące duże modele językowe zużywają coraz więcej prądu, a firmy technologiczne od miesięcy szukają źródeł energii, które nie są uzależnione od pogody ani od cen gazu. Google od dłuższego czasu buduje portfel kontraktów obejmujący różne technologie jądrowe - od klasycznych reaktorów, przez małe moduły, po eksperymentalną fuzję - zamiast stawiać wszystko na jedną kartę.

Inwestycja w Proxima Fusion wpisuje się w ten wzorzec. Firma wcześniej zawarła umowę na odbiór do 200 megawatów z planowanej komercyjnej instalacji Commonwealth Fusion Systems o nazwie ARC, a także angażuje się w projekty Kairos Power i TAE Technologies. Każdy z tych startupów rozwija inną drogę do energii z fuzji lub zaawansowanego rozszczepienia, a Google w praktyce zakłada się o kilka koni jednocześnie.

Co to znaczy dla rynku w Europie

Dla europejskiego sektora energetycznego udział RWE w rundzie ma dodatkowe znaczenie - to sygnał, że duże koncerny energetyczne na kontynencie traktują fuzję jako realny element przyszłego miksu, a nie wyłącznie eksperyment naukowy. Jeśli reaktor demonstracyjny w Gundremmingen powstanie zgodnie z planem, może stać się punktem odniesienia dla kolejnych inwestycji w regionie, także w krajach sąsiadujących z Niemcami.

Dla polskich firm i instytucji, które śledzą rozwój infrastruktury dla AI, kluczowy jest kontekst kosztowy - budowa jednego reaktora demonstracyjnego pochłonie około 2 miliardów euro, a to dopiero etap testowy, nie komercyjna elektrownia. Pokazuje to skalę kapitału, jaki wielkie firmy technologiczne gotowe są przeznaczyć na zabezpieczenie dostaw prądu dla przyszłych centrów danych, w tym tych planowanych w Europie Środkowej.

Źródła: Google idzie w energetykę jądrową (wnp.pl), Google's $1 Trillion Nuclear Bet i doniesienia branżowe o rundzie finansowania Proxima Fusion.