Ujawnione maile pokazują spór Pentagonu z Anthropic o autonomiczną broń

Sąd federalny w Kalifornii odtajnił korespondencję mailową między dyrektorem generalnym Anthropic Dario Amodei a Emilem Michaelem, podsekretarzem obrony USA do spraw badań i inżynierii. Maile pokazują, jak spór o granice użycia Claude'a przez wojsko doprowadził do wpisania Anthropic na czarną listę dostawców uznawanych za ryzyko dla łańcucha dostaw.

Spór trwa od stycznia 2026 roku, kiedy Michael odezwał się do Amodei po tygodniach milczenia, sygnalizując chęć wznowienia rozmów o dalszym korzystaniu z Claude'a przez Departament Obrony. Negocjacje dotyczyły warunków wdrożenia modelu na platformie GenAI.mil, wewnętrznym systemie wojskowym do pracy z generatywną sztuczną inteligencją.

Sedno sporu

Amodei od początku rozmów upierał się przy dwóch ograniczeniach: Claude nie może sterować systemami broni działającymi w pełni autonomicznie, bez człowieka podejmującego decyzję o użyciu siły w danym momencie, oraz nie może służyć do masowej inwigilacji obywateli USA. Pentagon chciał zapisu znacznie szerszego, obejmującego "wszystkie zgodne z prawem zastosowania" - a ponieważ prawo USA dopuszcza krajową inwigilację w określonych warunkach, taki zapis w praktyce zniósłby ograniczenie, na którym zależało Anthropic.

Nie ma w naszym świecie rozróżnienia na broń defensywną i ofensywną - Emil Michael, podsekretarz obrony USA

W odpowiedzi na propozycję Pentagonu Amodei napisał wprost, że proponowany zapis "całkowicie usuwa nasze czerwone linie". Michael nie zaprzeczył tej ocenie, odpowiadając, że wymagane przez Anthropic zabezpieczenia są "po prostu niewykonalne".

To po prostu niewykonalne - Emil Michael, podsekretarz obrony USA, o zabezpieczeniach żądanych przez Anthropic

Czarna lista i kontrowersyjny timing

Po fiasku negocjacji sekretarz obrony Pete Hegseth ogłosił, że Anthropic trafia na listę ryzyka dla łańcucha dostaw - klasyfikację zarezerwowaną zwykle dla firm powiązanych z zagranicznymi przeciwnikami, nie dla amerykańskiego dostawcy oprogramowania. Decyzję ogłoszono w lutym, a już dzień po jej sfinalizowaniu, zanim Anthropic w ogóle formalnie o niej poinformowano, Michael napisał do Amodei maila, w którym stwierdził, że obie strony są "bardzo blisko" porozumienia w sprawie warunków kontraktu.

Ta rozbieżność w czasie jest jednym z kluczowych elementów sprawy sądowej wytoczonej przez Anthropic. Firma złożyła pozew cywilny w Sądzie Okręgowym dla Północnego Dystryktu Kalifornii oraz odwołanie w Sądzie Apelacyjnym dla Okręgu Columbia, kwestionując zarówno nakaz zaprzestania używania jej produktów przez agencje federalne, jak i samo wpisanie na listę ryzyka. Pod koniec marca sędzia federalny przyznał Anthropic tymczasowy nakaz zabezpieczający, nazywając działania administracji "klasycznym bezprawnym odwetem za korzystanie z pierwszej poprawki". W kwietniu sąd apelacyjny tę decyzję jednak uchylił.

Argumenty Anthropic

Amodei wielokrotnie podkreślał, że nie neguje przydatności autonomicznych systemów bojowych dla obronności USA w przyszłości, ale ocenia obecny poziom niezawodności modeli jako niewystarczający do przekazania im pełnej kontroli nad użyciem siły. To rozróżnienie - między odmową współpracy z wojskiem a odmową zgody na konkretne, ryzykowne zastosowanie - jest osią całego sporu i odróżnia stanowisko Anthropic od powszechnego wcześniej przekonania, że firma unika kontraktów obronnych z zasady.

Co to znaczy dla branży

Sprawa pokazuje, że rządowe kontrakty na modele AI przestają być wyłącznie kwestią cen i wydajności, a stają się polem sporu o to, kto ustala granice użycia technologii - dostawca czy odbiorca. Dla firm software'owych pracujących z sektorem obronnym w Polsce i Europie to sygnał, że klauzule dotyczące dopuszczalnego użycia modeli AI w kontraktach publicznych będą coraz częściej przedmiotem twardych negocjacji, a nie formalności.

Kongres USA już zapowiedział bliższe przyjrzenie się sprawie, traktując ją jako precedens dla przyszłych zamówień obronnych na systemy AI. Los kontraktu Anthropic z Pentagonem pozostaje nierozstrzygnięty, a spór sądowy trwa równolegle z próbami wznowienia rozmów biznesowych między stronami.

Źródła: The Next Web (thenextweb.com), Tech Times (techtimes.com), CNBC (cnbc.com)