Turyści zaufali podpowiedziom AI, utknęli w Tatrach, ratował ich TOPR

Dwoje litewskich turystów utknęło w Tatrach po tym, jak zaufało trasie zaproponowanej przez sztuczną inteligencję. Chcieli skrócić drogę do Doliny Pięciu Stawów Polskich, a chatbot skierował ich przez Świnicką Ławkę, prowadzącą w trudny teren wspinaczkowy, z którego nie potrafili się wycofać. Do akcji musiał wyruszyć śmigłowiec Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego.

Para turystów planowała dotrzeć do jednej z najpopularniejszych tras w polskich Tatrach, Doliny Pięciu Stawów Polskich, korzystając z podpowiedzi generowanych przez sztuczną inteligencję jako sposobu na skrócenie wędrówki. Zamiast bezpiecznego szlaku turystycznego system zaproponował przejście przez Świnicką Ławkę, fragment terenu wymagający doświadczenia wspinaczkowego, sprzętu asekuracyjnego i znajomości bieżących warunków, których żadne narzędzie AI nie było w stanie ocenić w czasie rzeczywistym.

Seria interwencji w jeden dzień

Zdarzenie z udziałem AI nie było jedyną akcją ratunkową tego dnia. TOPR odnotowało prawdziwą serię wypadków w sobotę 4 lipca, interweniując aż 25 razy. Ratownicy zajmowali się też dwoma wspinaczami uwięzionymi na Mięguszowieckim Szczycie, naukowcem ze złamaną nogą wydobywanym z Jaskini Lodowej w Ciemniaku oraz turystą, który utknął w powalonych drzewach i musiał przetrwać noc dzięki zestawowi survivalowemu.

Nawał zgłoszeń w jednym momencie utrudniał ratownikom logistykę, zwłaszcza gdy użycie śmigłowca nie było możliwe dla wszystkich zdarzeń jednocześnie. TOPR opisało ten dzień jako klasyczny przykład prawa serii, gdy kilka niezależnych wypadków nakłada się na siebie i wymusza priorytetyzację akcji ratunkowych.

Po raz kolejny apelujemy o rozsądny dobór celów górskich wycieczek i nieprzecenianie swoich możliwości - komunikat TOPR

AI bez wiedzy o terenie

Przypadek z Tatr pokazuje konkretne ograniczenie narzędzi AI, gdy używa się ich do planowania tras górskich. Chatbot może zaproponować najkrótszą trasę na podstawie map i opisów, ale nie ocenia aktualnych warunków pogodowych, stanu szlaku, obecności śniegu czy lodu, ani poziomu przygotowania osoby pytającej. W przeciwieństwie do przewodnika górskiego czy doświadczonego turysty, system nie ostrzeże przed tym, że proponowana droga wymaga liny, raków czy wcześniejszego treningu wspinaczkowego.

Ratownicy górscy od lat przypominają o konieczności planowania tras zgodnie z własnymi umiejętnościami, ale rosnąca popularność chatbotów jako pierwszego źródła informacji przed wyjazdem w góry dodaje nowy element ryzyka. Trasa może wyglądać wiarygodnie w opisie tekstowym, a mimo to prowadzić w miejsce, gdzie powrót bez specjalistycznego sprzętu jest niemożliwy.

Co to znaczy dla turystów

Sprawa dotyczy wprost polskich gór, ale problem ma szerszy wymiar. W miarę jak coraz więcej osób pyta asystentów AI o plany wycieczek, restauracje czy trasy sportowe, rośnie liczba sytuacji, w których brak kontekstu i aktualnej wiedzy terenowej systemu przekłada się na realne zagrożenie zdrowia i życia. TOPR i inne służby ratunkowe będą prawdopodobnie musiały częściej uwzględniać ten czynnik przy statystykach interwencji.

Dla podróżujących oznacza to jedną praktyczną wskazówkę: podpowiedzi AI dotyczące tras górskich warto traktować jako punkt wyjścia do dalszego sprawdzenia, a nie gotowy plan działania, i zawsze konfrontować je z oficjalnymi mapami, aktualnymi komunikatami TOPR oraz własną oceną trudności terenu.

Źródła: Dwoje turystów utknęło w Tatrach. Przewodniczką była... sztuczna inteligencja (rmf24.pl), Sztuczna inteligencja zaprowadziła turystów w pułapkę. Interweniował TOPR (forsal.pl)