AI Act z nowym harmonogramem po pakiecie Omnibus VII

Firmy rozwijające lub wdrażające systemy sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka dostały więcej czasu na dostosowanie się do unijnych przepisów. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/1744, znane jako Digital Omnibus on AI, weszło w życie 27 lipca 2026 roku i zmienia harmonogram stosowania części najbardziej wymagających obowiązków wynikających z AI Act.

Co się zmienia dla systemów wysokiego ryzyka

Pierwotny harmonogram AI Act zakładał, że część przepisów dla systemów wysokiego ryzyka zacznie obowiązywać już 2 sierpnia 2026 roku, a wymogi dla systemów powiązanych z produktami regulowanymi sektorowo od 2 sierpnia 2027 roku. Nowe rozporządzenie przesuwa oba te terminy. Wymogi dla systemów, które mogą bezpośrednio wpływać na prawa jednostki, bezpieczeństwo albo dostęp do istotnych usług i możliwości, zaczną obowiązywać od 2 grudnia 2027 roku.

Kategoria ta obejmuje między innymi systemy wykorzystywane w biometrii, infrastrukturze krytycznej, edukacji i zatrudnieniu. Dla systemów AI stanowiących komponenty bezpieczeństwa, objętych odrębnym sektorowym prawodawstwem unijnym dotyczącym bezpieczeństwa produktów i nadzoru rynku, termin przesunięto z 2 sierpnia 2027 roku na 2 sierpnia 2028 roku.

Co przyspieszono

Nie wszystkie terminy poszły w stronę wydłużenia. Dwie kwestie uznano za na tyle pilne, że objęto je przyspieszonym harmonogramem. Pierwsza to obowiązki dotyczące znakowania treści generowanych przez sztuczną inteligencję w sposób umożliwiający ich wykrywanie i śledzenie - zaczną obowiązywać od 2 grudnia 2026 roku.

Druga to zakaz systemów AI tworzących materiały przedstawiające seksualne wykorzystywanie dzieci lub ukazujące intymne części ciała zidentyfikowanej osoby bez jej zgody, znanych jako aplikacje typu nudify. Zakaz obejmuje zarówno oferowanie i wprowadzanie do obrotu takich narzędzi bez odpowiednich zabezpieczeń, jak i samo ich wykorzystanie.

Proces legislacyjny

Instytucje unijne osiągnęły wstępne porozumienie w sprawie pakietu Omnibus VII, mającego uprościć przepisy cyfrowe, 7 maja 2026 roku. Parlament Europejski formalnie zatwierdził uzgodnione rozwiązania 16 czerwca 2026 roku. Po opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej rozporządzenie 2026/1744 weszło w życie 27 lipca 2026 roku, na kilka dni przed pierwotnym terminem 2 sierpnia, który miał obowiązywać dla systemów wysokiego ryzyka.

Zmiana harmonogramu nie oznacza jednak, że wszystkie obowiązki AI Act zostały odroczone. Artykuł 50 regulacji, dotyczący przejrzystości korzystania ze sztucznej inteligencji wobec użytkowników, w tym oznaczania chatbotów i treści typu deepfake, obowiązuje bez zmian od 2 sierpnia 2026 roku.

Piaskownice regulacyjne i praktyka

Rozporządzenie odracza też do 2 sierpnia 2027 roku obowiązek ustanowienia krajowych piaskownic regulacyjnych dla AI, czyli kontrolowanych środowisk testowych dla nowych rozwiązań. Równolegle zapowiadane jest tworzenie piaskownic na poziomie europejskim, co ma ujednolicić warunki testowania systemów AI w różnych państwach członkowskich.

Eksperci komentujący zmiany zwracają uwagę, że dodatkowy czas na dostosowanie się do wymogów dla systemów wysokiego ryzyka warto wykorzystać na faktyczne uporządkowanie procesów zgodności, a nie na odłożenie tematu na później - firmy, które zaczną przygotowania dopiero bliżej nowych terminów, mogą nie zdążyć z pełnym wdrożeniem wymaganej dokumentacji i procedur oceny ryzyka.

Znaczenie dla polskich firm

Dla polskich przedsiębiorstw wdrażających systemy AI w obszarach takich jak rekrutacja, edukacja czy ochrona infrastruktury krytycznej nowy harmonogram oznacza dodatkowy czas na przygotowanie dokumentacji zgodności, ale też konieczność śledzenia dwóch równoległych ścieżek. Obowiązki dotyczące przejrzystości i znakowania treści AI trzeba spełnić szybciej niż pierwotnie planowano, podczas gdy pełne wymogi dla systemów wysokiego ryzyka mają więcej czasu na wdrożenie.

Firmy, które już rozpoczęły audyty algorytmów rekrutacyjnych i HR pod kątem wcześniejszych wymogów AI Act, powinny zweryfikować, które z zaplanowanych terminów uległy przesunięciu, a które - jak przejrzystość wobec użytkowników - pozostają bez zmian od sierpnia 2026 roku.