Mastercard: co dziesiąty kupujący online będzie rutynowo korzystał z agentów AI do 2030 roku

Mastercard opublikował raport, który stawia konkretną liczbę na trendzie, o którym dotąd mówiło się głównie w trybie przypuszczającym. Według firmy do 2030 roku ponad jeden na dziesięciu kupujących online na świecie będzie rutynowo zlecać zakupy agentom AI, co przełoży się na ponad 300 milionów użytkowników takich narzędzi.

Raport nosi tytuł "A Short History of the Future of Shopping and Payments" i został zaprezentowany 7 września 2026 roku w Londynie, a publicznie udostępniony dzień później. Firma zestawiła w nim wyniki badania ilościowego z komentarzami czterech futurystów: Magnusa Lindkvista, Patricka Dixona, Katji Forbes i Theodory Lau.

Co pokazało badanie

Badanie zrealizowała firma Opinium w czerwcu i lipcu 2026 roku na próbie 13 tysięcy par rodzic-nastolatek w wieku 13-18 lat, rozłożonej na 13 rynków: Bułgarię, Czechy, Francję, Niemcy, Izrael, Włochy, Holandię, Norwegię, Polskę, Rumunię, Szwecję, Hiszpanię i Wielką Brytanię. To jedno z pierwszych tak dużych badań, które bezpośrednio porównuje zaufanie do AI między pokoleniami rodziców i ich dzieci.

Różnica między pokoleniami jest wyraźna. Osiemnaście procent nastolatków deklaruje, że już co tydzień korzysta z asystentów AI do porównywania cen i ofert, podczas gdy wśród rodziców robi to dziewięć do dziesięciu procent. Jeszcze większa przepaść dotyczy zaufania: 31 procent nastolatków ufa rekomendacjom produktowym AI bardziej niż radzie znajomych, a 23 procent bardziej niż wskazówkom własnych rodziców.

Granica autonomii agenta

Kluczowe pytanie raportu dotyczyło tego, jak dużą swobodę decyzyjną konsumenci są gotowi oddać maszynie. Dwadzieścia siedem procent nastolatków zadeklarowało gotowość korzystania z w pełni autonomicznego asystenta zakupowego, który samodzielnie wybiera produkt i finalizuje transakcję według wcześniej ustalonych reguł budżetowych. Wśród rodziców odsetek ten wynosi szesnaście procent.

Mastercard podkreśla, że model agentowy sprawdza się najlepiej przy zakupach rutynowych i powtarzalnych, takich jak artykuły codziennego użytku czy subskrypcje, gdzie liczy się głównie cena i dostępność. Bardziej emocjonalne decyzje zakupowe, związane z modą, stylem czy prestiżem, mają zdaniem autorów raportu dłużej pozostać domeną ludzkiego wyboru.

Przejście do handlu agentowego to jedna z najważniejszych zmian w handlu detalicznym od dekad - Brice van de Walle, Executive Vice President Core Payments Europe, Mastercard

Skala pieniędzy w grze

Raport szacuje, że wydatki napędzane przez agentów AI mogą do 2030 roku sięgnąć 370 miliardów funtów rocznie. Mastercard zastrzega przy tym, że jest to raczej deklaracja ambicji firmy niż twardy wynik badawczy, w odróżnieniu od danych ankietowych dotyczących postaw konsumentów. Niezależnie od tego, skala prognozy pokazuje, jak duże znaczenie sieci płatnicze przypisują nadchodzącej zmianie modelu zakupów.

Dla firm takich jak Mastercard stawka jest bezpośrednia: jeśli to nie człowiek, a algorytm będzie wybierał produkt i inicjował płatność, cały łańcuch autoryzacji transakcji, wykrywania oszustw i rozliczeń musi zostać przeprojektowany pod nowego typu klienta, który nie klika, tylko wywołuje interfejs programistyczny.

Polska wśród badanych rynków

Polska znalazła się w gronie 13 krajów objętych badaniem, obok Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec czy Holandii, co samo w sobie jest sygnałem, że globalne sieci płatnicze traktują polski rynek e-commerce jako na tyle dojrzały, by wliczać go do analiz dotyczących przyszłości zakupów. Raport nie publikuje jednak osobnych wyników procentowych wyłącznie dla Polski, prezentując dane w formie zagregowanej dla całej trzynastki rynków.

Dla polskich sklepów internetowych i firm płatniczych oznacza to, że przygotowania do obsługi zakupów inicjowanych przez agenty AI, takich jak ustandaryzowane opisy produktów czy interfejsy API do finalizacji transakcji, przestają być czysto teoretycznym ćwiczeniem. Jeśli prognoza Mastercard się sprawdzi, także polscy sprzedawcy będą musieli obsłużyć ruch generowany nie przez przeglądarki, a przez autonomiczne programy zakupowe.

Raport wpisuje się w szerszy nurt analiz agentowego handlu, które w ostatnich miesiącach publikowały też inne firmy z branży płatności i e-commerce, pokazując rosnące zainteresowanie tym, jak przygotować infrastrukturę handlową na klientów, którzy nie są ludźmi. Mastercard zapowiada, że będzie powtarzać badanie cyklicznie, śledząc tempo, w jakim rodzice i ich dzieci realnie oddają kontrolę nad koszykiem zakupowym maszynom.