Polacy chcą AI w finansach, ale tylko pod pełną kontrolą, pokazuje badanie Autopay

Polacy coraz częściej korzystają z narzędzi AI w bankowości i finansach, ale nie zamierzają oddawać algorytmom pełnej kontroli nad swoimi pieniędzmi. Najnowsze badanie zrealizowane na zlecenie Autopay pokazuje, że akceptacja sztucznej inteligencji gwałtownie maleje w miarę zbliżania się do momentu, w którym to oprogramowanie samodzielnie decydowałoby o wydaniu pieniędzy.

Co pokazało badanie

Badanie "Finanse Polek i Polaków 2026", przeprowadzone przez pracownię badawczą SATISFACE na zlecenie firmy Autopay, objęło 1686 respondentów ankietowanych metodą CAWI, czyli przez internet. Wyniki opublikowano pod koniec sierpnia 2026 roku i pokazują one wyraźny rozdźwięk między deklarowaną znajomością AI a gotowością do powierzenia jej realnych decyzji finansowych.

Znajomość samego pojęcia sztucznej inteligencji wzrosła z 59 proc. w 2023 roku do 84 proc. obecnie, co pokazuje, jak szybko temat AI wszedł do powszechnej świadomości. Mimo to mniej niż jedna trzecia ankietowanych wskazuje finanse jako obszar, w którym najbardziej odczuwa wpływ algorytmów, wymieniając wcześniej media społecznościowe, zakupy internetowe czy edukację.

Granica akceptacji

Autorzy badania opisują to zjawisko jako selektywną otwartość. Polacy chętnie akceptują AI tam, gdzie działa ona w tle, ale sprzeciwiają się jej samodzielności tam, gdzie chodzi o bezpośrednie dysponowanie pieniędzmi. 60 proc. respondentów zaakceptowałoby wykorzystanie AI do wykrywania oszustw i podejrzanych anomalii na koncie, a 45 proc. otworzyłoby się na algorytmy wspierające zakupy internetowe.

Zupełnie inaczej wygląda to w przypadku samych płatności. Tylko 20 proc. badanych zgodziłoby się, by AI samodzielnie realizowała transakcje, a aż 72 proc. deklaruje, że taka automatyzacja budziłaby ich niepokój. 36 proc. konsumentów wprost wymaga fizycznego kliknięcia przycisku zatwierdzającego każdą operację, niezależnie od tego, jak bardzo zaufany jest system.

Czego oczekują konsumenci

Niemal 80 proc. respondentów oczekuje pełnego nadzoru nad działaniami AI i pytania o zgodę przy każdej istotnej decyzji finansowej. Kluczowym warunkiem akceptacji jest możliwość natychmiastowego wycofania zgody na działanie systemu - wymaga tego 34 proc. badanych - a także prosta procedura reklamacyjna, gdyby algorytm popełnił błąd.

Polki i Polacy są w niemałej części otwarci na usługi finansowe oparte o AI - Marcin Woźny, Senior Product Discovery Director w Autopay

Woźny podkreśla, że asystenci cyfrowi w finansach będą musieli działać w precyzyjnie określonych scenariuszach, pod stałą kontrolą użytkownika i z jasno przypisaną odpowiedzialnością za ewentualne błędy. To odpowiedź na oczekiwania konsumentów, którzy nie chcą czarnej skrzynki decydującej o ich budżecie bez możliwości interwencji.

Regulacje i zrozumienie ryzyka

Badanie wskazuje też na lukę w zaufaniu do samego mechanizmu regulacyjnego. Około 60 proc. ankietowanych uważa obecne przepisy prawne za niewystarczające do zapewnienia bezpieczeństwa w kontekście AI w finansach, a jedynie połowa respondentów deklaruje, że rozumie, czym jest sztuczna inteligencja i jak faktycznie działa.

Ten rozdźwięk między korzystaniem a rozumieniem jest istotny dla instytucji finansowych, banków i fintechów planujących wdrożenia agentów AI. Klienci gotowi są testować nowe narzędzia, ale oczekują transparentności działania algorytmu i jasnej informacji, kiedy dana decyzja została podjęta automatycznie, a kiedy wymaga ich udziału.

Znaczenie dla polskiego rynku

Dla banków i fintechów działających w Polsce wyniki badania Autopay są sygnałem, jak projektować produkty oparte na AI, żeby nie zniechęcić klientów. Wdrożenie agenta AI, który samodzielnie realizuje płatności bez możliwości cofnięcia decyzji, może spotkać się z oporem większości użytkowników, nawet jeśli technicznie system działa poprawnie i bezpiecznie.

Wynik ten wpisuje się w szerszy trend widoczny na polskim rynku finansowym, gdzie coraz więcej instytucji testuje agentów AI w obsłudze klienta, wykrywaniu oszustw czy ocenie ryzyka kredytowego, ale wciąż z zachowaniem ludzkiego nadzoru nad ostatecznymi decyzjami. Dane Autopay pokazują, że to podejście odpowiada oczekiwaniom konsumentów, a nie jest wyłącznie ostrożnością regulacyjną instytucji.