Treści z AI zwiększają czterokrotnie ryzyko oszustw finansowych w sieci

Sztuczna inteligencja zmieniła technikę oszustw internetowych na tyle, że rozpoznanie fałszywej wiadomości, głosu bliskiej osoby czy strony banku stało się dla przeciętnego użytkownika trudniejsze niż jeszcze kilka lat temu. Katarzyna Pawłowicz, dyrektor Value Added Services w Europie Środkowo-Wschodniej w Visa i ekspertka programu Be.Net Fundacji Digital University, przedstawiła w rozmowie z Forsal.pl dane pokazujące skalę problemu wśród polskich internautów.

Deepfake'i głosowe i wideo, wykorzystywane do podszywania się pod pracowników banków, przełożonych w firmie czy członków rodziny, przestały być technologiczną ciekawostką. Według danych przywołanych w rozmowie, to właśnie pośpiech i nadmierne zaufanie, a nie brak wiedzy technicznej, są dziś głównym czynnikiem, który prowadzi ofiary do strat finansowych.

Największym wyzwaniem dla internautów nie jest już brak wiedzy technicznej, ale pośpiech i zbyt szybkie zaufanie - Katarzyna Pawłowicz, dyrektor Value Added Services CEE, Visa

Jak działają oszuści wykorzystujący AI

Mechanizm oszustwa opisany przez ekspertkę Visa wygląda podobnie niezależnie od kanału: sfałszowana wiadomość, nagranie głosowe lub strona internetowa naśladuje wiarygodne źródło na tyle dobrze, że ofiara nie ma czasu ani powodu, by zweryfikować jej autentyczność. Narzędzia generatywne obniżyły barierę wejścia dla przestępców, którzy wcześniej potrzebowali specjalistycznych umiejętności montażowych lub językowych, by stworzyć przekonującą podróbkę.

Z danych przytoczonych w rozmowie wynika, że co czwarty Polak udostępnia treści w mediach społecznościowych bez sprawdzenia, czy są prawdziwe, co dodatkowo przyspiesza rozprzestrzenianie się fałszywych informacji i linków phishingowych wykorzystujących wizerunek znanych marek czy instytucji finansowych.

Koszt finansowy i emocjonalny

Średnia strata finansowa pojedynczej ofiary oszustwa internetowego w Polsce przekracza, według cytowanych danych, 615 złotych. Kwota może wydawać się niewielka w porównaniu z głośnymi przypadkami wielomilionowych wyłudzeń, ale skala zjawiska sprawia, że sumaryczne straty polskich konsumentów liczone są w dziesiątkach milionów złotych rocznie. Nie mniej istotny jest koszt psychologiczny: prawie połowa ofiar zgłasza zwiększony niepokój i spadek produktywności po incydencie.

Edukacja jako odpowiedź

Program Be.Net, prowadzony przez Fundację Digital University przy wsparciu Visa, koncentruje się na budowaniu nawyków cyfrowych wśród uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Objął dotąd 260 tysięcy uczniów w setkach szkół w całej Polsce, a Visa Foundation przekazała na jego rozwój grant w wysokości 250 tysięcy dolarów. Program uczy między innymi krytycznego podejścia do treści spotykanych w sieci i podstawowych zasad bezpieczeństwa finansowego.

Co radzą eksperci

Rekomendacje przedstawione w rozmowie są proste, ale według ekspertki wciąż rzadko stosowane w praktyce: włączenie uwierzytelniania dwuskładnikowego, regularne aktualizowanie aplikacji oraz nawyk zadawania sobie pytania, czy dana wiadomość lub prośba na pewno pochodzi od tego, za kogo się podaje, zanim padnie decyzja o kliknięciu linku lub przelaniu pieniędzy.

Dla polskich firm i instytucji finansowych rosnąca skuteczność oszustw wspieranych przez AI oznacza konieczność inwestowania nie tylko w systemy wykrywania fraudów, ale też w edukację klientów, bo jak pokazują cytowane dane, to właśnie błąd ludzki, a nie luka technologiczna, pozostaje najsłabszym ogniwem.

Źródła: Fałszywe treści z AI zwiększają ryzyko oszustw finansowych w sieci (forsal.pl)