Facebook wprowadza weryfikację twarzy zamiast dowodu osobistego

Meta uruchomiła w poniedziałek nową funkcję o nazwie Facebook Verified - darmową odznakę, która ma potwierdzać, że za danym profilem na Facebooku stoi prawdziwy, żywy człowiek, a nie bot albo konto wygenerowane przez sztuczną inteligencję. Zamiast przesyłania skanu dowodu osobistego, użytkownik nagrywa krótkie wideo typu selfie, które algorytmy Meta porównują z dotychczasowymi zdjęciami profilowymi na koncie.

Jak działa weryfikacja

Proces przypomina konfigurację Face ID w telefonach z systemem iOS. Użytkownik nagrywa kilkusekundowe wideo swojej twarzy, a system porównuje ruchomy obraz ze zdjęciami zapisanymi wcześniej na koncie, żeby potwierdzić zgodność. Meta zapewnia, że cała procedura zajmuje zaledwie kilka minut. Po pozytywnej weryfikacji przy profilu pojawia się nowa odznaka, początkowo widoczna w sekcjach najbardziej narażonych na oszustwa: Marketplace, Dating oraz Grupach. W kolejnych etapach ma trafić także do postów w głównym Feedzie.

Warunki są ściśle określone. Z funkcji mogą skorzystać wyłącznie osoby pełnoletnie, których konta są w dobrym standingu wobec zasad społeczności Facebooka dotyczących oszustw, spamu i zachowań nieautentycznych. Odznaka nie obejmuje stron firmowych ani kont działających w trybie ProMode - to rozwiązanie pomyślane wyłącznie dla profili osobistych, nie dla twórców czy biznesów.

Dlaczego Meta wraca do rozpoznawania twarzy

Decyzja jest bezpośrednią odpowiedzią na lawinę kont zakładanych z pomocą generatywnej sztucznej inteligencji. Wygenerowanie wiarygodnie wyglądającego zdjęcia profilowego i uruchomienie zautomatyzowanej wysyłki wiadomości do potencjalnych ofiar zajmuje dziś oszustom sekundy, co napędza fałszywe oferty na Marketplace, fikcyjne profile randkowe i naciąganie w grupach lokalnych.

As AI makes it easier to do more on Facebook, a clear signal that distinguishes real people becomes essential (W miarę jak AI ułatwia coraz więcej działań na Facebooku, jasny sygnał odróżniający prawdziwych ludzi staje się niezbędny) - komunikat Meta

Firma wprost zaznacza, że odznaka nie jest gwarancją uczciwości danej osoby. Zweryfikowany użytkownik może wciąż oszukać, sprzedać wadliwy towar czy skłamać w rozmowie - Facebook Verified potwierdza jedynie, że po drugiej stronie ekranu istnieje realna, żywa osoba, a nie sztucznie wygenerowany awatar albo sieć botów.

Trudna historia z biometrią

Powrót do rozpoznawania twarzy jest dla Meta wizerunkowo ryzykowny. Firma przez ponad dekadę stosowała technologię Tag Suggestions, analizując geometrię twarzy praktycznie wszystkich osób pojawiających się na zdjęciach wgrywanych na Facebooka, bez wyraźnego informowania użytkowników o działaniu mechanizmu. W lutym 2022 roku stan Teksas pozwał Meta za naruszenie lokalnych przepisów o danych biometrycznych, a sprawa zakończyła się w lipcu 2024 roku ugodą na 1,4 miliarda dolarów, wypłacaną w ratach przez pięć lat - to największa kara prywatnościowa, jaką kiedykolwiek wyegzekwował prokurator generalny pojedynczego amerykańskiego stanu. Jeszcze wcześniej, w listopadzie 2021 roku, Meta ogłosiła całkowite wyłączenie systemu rozpoznawania twarzy na Facebooku i skasowanie indywidualnych danych biometrycznych ponad miliarda użytkowników.

Firma nie ujawniła dotąd, jak długo przechowuje nagrania wideo z procesu weryfikacji Facebook Verified, gdzie są one przetwarzane ani kiedy dokładnie są usuwane - materiały promocyjne opisują tylko sam mechanizm dopasowania twarzy, pomijając kwestię dalszego losu nagrań.

Kiedy funkcja trafi do Polski

Facebook Verified wystartował najpierw w Stanach Zjednoczonych. Zanim rozwiązanie dotrze do Polski i pozostałych krajów Unii Europejskiej, Meta będzie musiała dostosować proces do wymogów RODO oraz unijnego AI Act, które nakładają dodatkowe obowiązki na przetwarzanie danych biometrycznych i systemy weryfikacji tożsamości uznawane za wysokiego ryzyka. Komentatorzy oceniają, że te wymogi niemal na pewno opóźnią europejski debiut funkcji o wiele miesięcy względem premiery amerykańskiej.

Dla polskich użytkowników oznacza to na razie tyle, że odznaka pozostanie niedostępna, ale sam temat będzie wracał - Meta systematycznie testuje w USA rozwiązania weryfikacyjne, które później, po przeróbkach zgodnych z unijnym prawem, trafiają też na rynek europejski. Warto też pamiętać, że przekazywanie danych biometrycznych firmie z historią incydentów prywatnościowych budzi uzasadnione wątpliwości niezależnie od tego, jak bardzo proces został uproszczony.

Dla firm i sprzedawców korzystających z Marketplace czy grup zakupowych na Facebooku odznaka może stać się w przyszłości praktycznym filtrem zaufania, podobnie jak dziś weryfikacja numeru telefonu czy konta bankowego. Efektywność rozwiązania zależy jednak od tego, ilu użytkowników realnie zdecyduje się na dobrowolne przesłanie nagrania swojej twarzy w zamian za samą odznakę, bez żadnych dodatkowych korzyści funkcjonalnych.