Illinois podpisuje najostrzejsze w USA prawo o bezpieczeństwie AI

Gubernator Illinois JB Pritzker podpisał w poniedziałek ustawę o nazwie AI Safety Measures Act, opisywaną przez jej autorów jako najbardziej rygorystyczne prawo dotyczące bezpieczeństwa sztucznej inteligencji w Stanach Zjednoczonych. Przepisy nakładają na twórców najpotężniejszych modeli obowiązek corocznych, niezależnych audytów oraz publicznego raportowania ryzyka katastroficznego, zanim nowy model trafi do użytku.

Ustawa SB 315 obejmuje tak zwane modele frontier, czyli najbardziej zaawansowane systemy sztucznej inteligencji na rynku. Ich twórcy będą musieli przedstawiać ramowy dokument opisujący ryzyko katastroficzne, sposoby jego łagodzenia, zabezpieczenia cybernetyczne oraz wewnętrzny nadzór nad rozwojem modelu. Do tego dochodzi obowiązek niezależnego audytu przeprowadzanego przez zewnętrzną firmę raz w roku - to pierwszy taki wymóg w prawie stanowym w USA.

Co dokładnie nakazuje ustawa

Poza audytami firmy muszą publikować raporty przejrzystości przed wdrożeniem nowego lub istotnie zmodyfikowanego modelu frontier. Ustawa wymaga też zgłaszania poważnych incydentów bezpieczeństwa oraz okresowego podsumowywania oceny ryzyka związanego z wewnętrznym wykorzystaniem AI w firmie. Pracownicy zgłaszający nieprawidłowości zyskują ochronę sygnalistów oraz jasną ścieżkę zgłaszania problemów wewnątrz organizacji.

Za łamanie przepisów grożą kary cywilne, choć ustawodawcy świadomie zrezygnowali z dania obywatelom prawa do wnoszenia indywidualnych pozwów przeciwko firmom AI. Egzekwowaniem prawa zajmą się Illinois Emergency Management Agency oraz Office of Homeland Security, działające w konsultacji z prokuratorem generalnym stanu, który ma też wydawać wytyczne i przygotowywać coroczne raporty.

Trzeci stan w kolejce

Illinois dołącza do Nowego Jorku, gdzie obowiązuje RAISE Act, oraz Kalifornii z ustawą SB 53 - to razem tworzy rosnącą mozaikę stanowych regulacji AI w USA, mimo braku jednolitego prawa federalnego. Ustawę sponsorowali senator Mary Edly-Allen oraz reprezentant Daniel Didech, a projekt przeszedł przez zgromadzenie ogólne stanu z ponadpartyjnym poparciem.

Ta ponadpartyjna ustawa ma na celu wprowadzenie odpowiedzialnych zabezpieczeń, zanim dojdzie do katastrofy, której można było zapobiec - Mary Edly-Allen, senator stanu Illinois

Ta ustawa wprowadza wymuszalne zabezpieczenia, dzięki którym wielkie firmy technologiczne będą musiały traktować bezpieczeństwo priorytetowo - Daniel Didech, reprezentant stanu Illinois

Znaczenie dla rynku globalnego

Dla firm takich jak OpenAI, Anthropic czy Google DeepMind oznacza to kolejny zestaw wymogów prawnych, który trzeba będzie spełnić równolegle z podobnymi regulacjami w innych stanach oraz z unijnym AI Act. Rosnąca liczba lokalnych przepisów w USA zwiększa presję na firmy AI, by budowały jednolite, uniwersalne procesy zgodności zamiast dostosowywać się osobno do każdej jurysdykcji.

Polska perspektywa

Dla polskich firm i urzędów kontekst jest inny, ale porównywalny w duchu. Od 2 sierpnia 2026 roku unijny AI Act zacznie wymuszać własne obowiązki, w tym oznaczanie treści tworzonych przez AI, a europejscy dostawcy modeli podstawowych już teraz przygotowują się do podobnych wymogów przejrzystości i oceny ryzyka, jakie wprowadza Illinois. Różnica polega na tym, że w UE regulacja ma charakter jednolity dla całego bloku, podczas gdy w USA powstaje patchwork stanowych ustaw, które firmy muszą śledzić osobno.

Eksperci od regulacji AI zwracają uwagę, że wymóg niezależnego audytu bezpieczeństwa może stać się wzorem dla innych stanów, a być może i dla przyszłych przepisów federalnych, jeśli Kongres kiedykolwiek zdecyduje się na jednolite prawo. Na razie to stany wyznaczają tempo regulacji sztucznej inteligencji w Stanach Zjednoczonych, a Illinois stawia poprzeczkę wyżej niż Nowy Jork i Kalifornia.

Źródła: Transparency Coalition (transparencycoalition.ai), KFVS12 (kfvs12.com)