Pakiet Omnibus VII przesuwa terminy AI Act dla systemów wysokiego ryzyka

Firmy przygotowujące się do wdrożenia unijnego AI Act dostały więcej czasu na dopięcie procedur dla systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka. Pakiet legislacyjny Digital Omnibus VII przesuwa kluczowe terminy o ponad rok, choć nie wszystkie obowiązki zostały odroczone w ten sam sposób.

Digital Omnibus VII to kolejna odsłona unijnych prac nad uproszczeniem przepisów cyfrowych, w tym samego AI Act. Zamiast twardego trzymania się pierwotnego kalendarza, Komisja Europejska zdecydowała się rozbić wdrożenie wymogów dla systemów wysokiego ryzyka na dwa etapy, zależnie od tego, czy system działa samodzielnie, czy jest częścią większego produktu fizycznego.

Dwa terminy zamiast jednego

Dla samodzielnych systemów AI wysokiego ryzyka, czyli takich, które nie są zintegrowane z żadnym urządzeniem czy maszyną, nowy termin wdrożenia to 2 grudnia 2027 roku. Dotyczy to między innymi systemów wykorzystywanych w biometrii, infrastrukturze krytycznej, edukacji, rekrutacji i zatrudnieniu, a także w procedurach migracyjnych, azylowych i kontroli granicznej.

Inny harmonogram obowiązuje systemy AI wbudowane w produkty regulowane odrębnymi przepisami unijnymi, na przykład windy czy zabawki. Dla nich termin wdrożenia wymogów przesunięto na 2 sierpnia 2028 roku. Rozróżnienie ma sens praktyczny, bo produkty fizyczne z wbudowaną AI wymagają dłuższych cykli certyfikacji i testów niż samodzielne oprogramowanie.

Wyjątek od reguły odraczania

Nie wszystkie zmiany idą w kierunku wydłużania terminów. Obowiązek oznaczania treści wygenerowanych przez sztuczną inteligencję, jeden z elementów AI Act najbardziej widocznych dla zwykłych użytkowników internetu, został w nowym harmonogramie przyspieszony. Zacznie obowiązywać już od 2 grudnia 2026 roku, czyli szybciej niż pierwotnie planowano dla części pozostałych wymogów.

To oznacza, że firmy publikujące treści tworzone z użyciem generatywnej AI, obrazy, teksty czy nagrania, będą musiały wdrożyć mechanizmy oznaczania takich materiałów wcześniej niż wymogi dotyczące samych systemów wysokiego ryzyka. Regulator w ten sposób priorytetyzuje przejrzystość wobec odbiorców treści ponad pełne wdrożenie technicznych wymogów dla dostawców systemów.

Dlaczego regulator daje więcej czasu

Autorzy pakietu Omnibus VII argumentują, że wydłużenie terminów dla systemów wysokiego ryzyka daje firmom realną szansę na lepsze przygotowanie procesów, zasobów i przypisania odpowiedzialności wewnątrz organizacji. To właśnie systemy wysokiego ryzyka wiążą się z największym obciążeniem regulacyjnym w całym AI Act, obejmującym dokumentację techniczną, systemy zarządzania ryzykiem, nadzór ludzki i rejestrację w unijnej bazie.

Krytycy pierwotnego kalendarza AI Act od miesięcy wskazywali, że wiele firm, zwłaszcza mniejszych, nie zdąży spełnić wymogów w terminie, częściowo z powodu braku gotowych norm technicznych i wytycznych wykonawczych ze strony Komisji Europejskiej. Przesunięcie terminów jest więc też przyznaniem, że tempo prac nad szczegółowymi wytycznymi nie nadążało za ambicjami pierwotnego harmonogramu.

Co to znaczy dla polskich firm

Dla polskich przedsiębiorców pracujących nad wdrożeniami systemów AI wysokiego ryzyka nowy harmonogram oznacza dodatkowy czas na przygotowanie dokumentacji zgodności, choć nie powód do całkowitego wstrzymania prac. Firmy, które już rozpoczęły audyty pod kątem AI Act, powinny raczej wykorzystać dodatkowy czas na dopracowanie procesów niż na ich odłożenie.

Jednocześnie wcześniejszy termin oznaczania treści generowanych przez AI, już od grudnia 2026 roku, dotyczy znacznie szerszej grupy podmiotów niż tylko dostawców systemów wysokiego ryzyka. Firmy publikujące materiały marketingowe czy treści na strony internetowe z wykorzystaniem generatywnej AI powinny zacząć wdrażać mechanizmy oznaczania takich treści z odpowiednim wyprzedzeniem, niezależnie od tego, czy dotyczy ich reszta przepisów o systemach wysokiego ryzyka.

Źródła: Pakiet Omnibus VII - nowy harmonogram dla wdrożenia AI Act (kancelariamacura.pl), AI Act z nowym harmonogramem (rp.pl)