Prezydent podpisał ustawę wdrażającą unijny AI Act w Polsce

Prezydent Karol Nawrocki podpisał 24 lipca 2026 roku ustawę o systemach sztucznej inteligencji. To pierwsza polska regulacja, która w praktyce wdraża unijne rozporządzenie AI Act i wyposaża krajowy organ nadzoru w realne narzędzia kontroli oraz karania firm.

Nowy organ nadzoru

Sercem ustawy jest powołanie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji. KRiBSI ma rozpatrywać zgłoszenia od obywateli, badać zgodność konkretnych rozwiązań AI z przepisami unijnego rozporządzenia oraz nakładać administracyjne kary pieniężne na firmy, które łamią zakazy lub obowiązki wynikające z AI Act.

Komisja przejmuje też funkcję doradczą wobec przedsiębiorców. Ustawa daje jej prawo wydawania opinii indywidualnych, które mają zapewnić firmom pewność co do legalności planowanych lub już wdrożonych rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, zanim padnie zarzut naruszenia przepisów.

Piaskownice regulacyjne

Ustawa wprowadza też mechanizm piaskownic regulacyjnych, w których wybrane podmioty będą mogły za zgodą KRiBSI testować nowe technologie AI z odstępstwem od części wymogów. Małe i średnie firmy mają być zwolnione z opłat za udział w takim programie, podczas gdy duże przedsiębiorstwa zapłacą jednorazową opłatę w wysokości trzykrotności minimalnego wynagrodzenia.

Obok komisji ustawa powołuje Społeczną Radę do spraw Sztucznej Inteligencji, organ opiniodawczo-doradczy, który ma reprezentować głos ekspertów, organizacji pozarządowych i środowisk naukowych przy tworzeniu kolejnych regulacji wykonawczych.

Kary i terminy

Same przepisy karne wynikają wprost z unijnego rozporządzenia AI Act, które przewiduje sankcje sięgające 35 milionów euro lub 7 procent globalnego rocznego obrotu przedsiębiorstwa za stosowanie zakazanych praktyk, takich jak manipulacyjne systemy AI czy nieautoryzowana identyfikacja biometryczna. Polska ustawa daje KRiBSI narzędzia proceduralne, by te kary faktycznie egzekwować na terenie kraju.

Kluczowa data to 2 sierpnia 2026 roku, kiedy w całej Unii Europejskiej zaczyna obowiązywać pełny system nadzoru i kar dla systemów wysokiego ryzyka oraz modeli AI ogólnego przeznaczenia. Do tego momentu polski organ nadzoru musi być gotowy do działania, co oznacza presję czasową na powołanie kierownictwa komisji jeszcze przed sierpniową przerwą parlamentarną.

Co to oznacza dla firm

Dla polskich przedsiębiorców korzystających z narzędzi AI ustawa oznacza koniec okresu, w którym unijne rozporządzenie obowiązywało formalnie, ale bez krajowego organu zdolnego je egzekwować. Firmy wdrażające systemy wysokiego ryzyka, na przykład w rekrutacji, ocenie zdolności kredytowej czy diagnostyce medycznej, będą musiały liczyć się z realną kontrolą i możliwością nałożenia kar przez KRiBSI, a nie tylko z teoretycznym ryzykiem unijnym.

Ustawa wpisuje się w szerszy proces wdrażania AI Act w Polsce, obejmujący między innymi lipcowe przepisy o obowiązkowym oznaczaniu treści generowanych przez sztuczną inteligencję, które wchodzą w życie równolegle od 2 sierpnia. Firmy, które dotąd traktowały unijne rozporządzenie jako odległy problem prawny, zyskują teraz konkretny, krajowy adres, pod którym mogą trafić zarówno skargi klientów, jak i kontrole.