Bruksela przesuwa terminy AI Act, ale przyspiesza znakowanie treści AI

Parlament Europejski zatwierdził 16 czerwca 2026 roku pakiet Omnibus VII, który zmienia harmonogram wdrażania unijnego AI Act. Firmy przygotowujące się na sierpniowy termin wejścia w życie przepisów dla systemów wysokiego ryzyka dostają więcej czasu, ale w zamian szybciej muszą oznaczać treści tworzone przez sztuczną inteligencję i wdrożyć zakaz aplikacji do rozbierania zdjęć bez zgody.

Pierwotny harmonogram AI Act zakładał, że 2 sierpnia 2026 roku zaczną obowiązywać przepisy dla większości systemów sztucznej inteligencji, w tym te dla systemów wysokiego ryzyka, czyli między innymi oprogramowania używanego w rekrutacji, ocenie zdolności kredytowej, edukacji czy ochronie zdrowia. Instytucje unijne doszły do tymczasowego porozumienia w sprawie zmiany tego harmonogramu 7 maja 2026 roku, a Parlament Europejski formalnie zatwierdził je sześć tygodni później.

Co się zmienia

Najważniejsza zmiana dotyczy samodzielnych systemów AI wysokiego ryzyka, czyli takich, które nie są częścią większego produktu regulowanego odrębnymi przepisami. Zamiast 2 sierpnia 2026 roku firmy dostały czas do 2 grudnia 2027 roku - to ponad rok dodatkowego zapasu na dostosowanie procesów, dokumentacji i systemów zarządzania ryzykiem. Dla systemów wysokiego ryzyka wbudowanych w inne produkty, na przykład maszyny czy urządzenia medyczne, termin przesunięto na 2 sierpnia 2028 roku.

Komisja Europejska tłumaczyła wcześniej, że powiązała moment wejścia w życie przepisów dla systemów wysokiego ryzyka z dostępnością norm zharmonizowanych, czyli technicznych standardów, według których firmy mają oceniać zgodność swoich systemów z prawem. Część tych norm wciąż nie została dokończona, co utrudniało przedsiębiorstwom przygotowanie się na pierwotny termin.

Szybciej niż planowano

Nie wszystko zostało odłożone. Pakiet Omnibus VII przyspiesza część przepisów dotyczących przejrzystości treści generowanych przez sztuczną inteligencję. Obowiązek znakowania takich treści, czyli watermarking, ma zacząć obowiązywać już 2 grudnia 2026 roku, czyli wcześniej niż większość pozostałych przepisów AI Act. Razem z tym wprowadzono nowe zakazy dotyczące generowania bez zgody treści naruszających prywatność, w tym aplikacji typu nudify służących do tworzenia rozebranych wizerunków realnych osób, oraz materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci.

To sygnał, że Bruksela traktuje deepfake'i i treści naruszające intymność jako pilniejsze zagrożenie niż ryzyka związane z systemami rekrutacyjnymi czy scoringowymi, mimo że te ostatnie od lat są sztandarowym przykładem używanym do uzasadnienia całego AI Act. Krajowe piaskownice regulacyjne, czyli programy pozwalające firmom testować systemy AI pod nadzorem regulatora przed pełnym wdrożeniem, mają powstać do 2 sierpnia 2027 roku.

Rachunek dla firm

Dla działów prawnych i compliance oznacza to przede wszystkim zmianę priorytetów, a nie spokój. Firmy, które odkładały prace nad klasyfikacją swoich systemów AI licząc na to, że przepisy i tak wejdą w życie później, muszą teraz przyspieszyć akurat w obszarze oznaczania treści - bo tu termin się skrócił, a nie wydłużył. Jednocześnie dłuższy czas na dostosowanie systemów wysokiego ryzyka nie zwalnia z obowiązku ich zidentyfikowania, bo klasyfikacja ryzyka pozostaje wymogiem niezależnym od terminu stosowania pełnych obowiązków.

Z perspektywy firm przesunięcie terminów wejścia w życie zmian w zakresie regulacji sztucznej inteligencji ma zapewnić możliwość lepszego przygotowania procesów i zasobów - Aleksander Zieliński, Sandra Winiecka, DSK Kancelaria

Polska perspektywa

W Polsce problem jest bardziej podstawowy niż terminy - część urzędów i instytucji publicznych wciąż nie ma pewności, czy w ogóle korzysta z systemów, które AI Act zaliczyłby do kategorii sztucznej inteligencji. Dodatkowy czas na dostosowanie systemów wysokiego ryzyka może więc paradoksalnie pomóc administracji publicznej, która dopiero uczy się inwentaryzować własne narzędzia, zanim zacznie je klasyfikować pod kątem ryzyka.

Dla polskich firm technologicznych i integratorów wdrażających systemy AI u klientów biznesowych kluczowe będzie śledzenie, które konkretnie systemy trafiają do kategorii wysokiego ryzyka, bo to od tej klasyfikacji zależy, czy skorzystają z przesunięcia do grudnia 2027, czy muszą działać szybciej ze względu na obowiązki dotyczące oznaczania treści generowanych przez AI, które wchodzą w życie już pod koniec 2026 roku.

Tekst pakietu Omnibus VII wymaga jeszcze formalnego zatwierdzenia przez Radę Unii Europejskiej i publikacji w Dzienniku Urzędowym UE, zanim zmiany staną się prawnie wiążące. Proces ten ma zakończyć się przed 2 sierpnia 2026 roku, czyli przed dniem, w którym pierwotnie miały wejść w życie przepisy dla systemów wysokiego ryzyka.

Źródła: AI Act po Omnibus VII. Nowy harmonogram stosowania wymogów dla systemów AI wysokiego ryzyka (gazetaprawna.pl), AI Act z nowym harmonogramem - nie wszystko może poczekać (rp.pl), Pakiet Omnibus VII - nowy harmonogram dla wdrożenia AI Act (kancelariamacura.pl)