AI trafi do niemal 400 polskich szpitali, resort zdrowia wskazuje pierwsze obszary

Polska ma jako pierwszy kraj w Europie wdrożyć sztuczną inteligencję do diagnostyki obrazowej na skalę ogólnokrajową. Platforma Usług Inteligentnych, budowana przez Centrum e-Zdrowia na zlecenie Ministerstwa Zdrowia, ma trafić do niemal 400 szpitali i objąć pięć obszarów badań, od tomografii klatki piersiowej po mammografię.

Skala projektu

Centrum e-Zdrowia, agencja odpowiedzialna za cyfryzację systemu ochrony zdrowia, prowadzi wdrożenie w ramach inwestycji finansowanej z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Całość ma kosztować około 150 milionów złotych, a docelowo z platformy będzie mogło korzystać niemal 400 szpitali w całym kraju, czyli praktycznie cała sieć placówek wykonujących badania obrazowe finansowane przez NFZ.

Projekt różni się od dotychczasowych, punktowych wdrożeń AI w pojedynczych placówkach tym, że ma charakter systemowy. Zamiast każdego szpitala kupującego własne narzędzie, resort buduje jedną platformę, do której podłączają się kolejne placówki, a interpretacje wyników trafiają do lekarzy w ujednoliconym formacie.

Pięć obszarów diagnostyki

System obejmie pięć obszarów klinicznych: wykrywanie patologii w tomografii komputerowej klatki piersiowej, zmiany w mózgu związane z udarem niedokrwiennym i krwotocznym, urazy układu kostnego widoczne na zdjęciach RTG, mammografię oraz zmiany patologiczne na zdjęciach RTG klatki piersiowej. To ostatnie badanie wykonuje się w Polsce najczęściej, około 20 milionów razy rocznie, co oznacza dziesiątki tysięcy analiz dziennie.

W przetargu Centrum e-Zdrowia wyłoniło pięciu partnerów technologicznych. Pixel Technology wspólnie z Transition Technologies dostarczy modele do tomografii klatki piersiowej i badań mózgu, Billenium odpowiada za RTG układu kostnego, a Carebot i Synektik podzielą się mammografią i RTG klatki piersiowej.

Harmonogram wdrożenia

Pierwszą podpisaną umową jest kontrakt na mammografię, wart niemal 11 milionów złotych, zawarty 21 sierpnia 2026. Umowa na RTG klatki piersiowej ma zostać podpisana w najbliższych tygodniach. Według koordynatora projektu z Centrum e-Zdrowia platforma powinna być dostępna produkcyjnie pod koniec lata 2026, a około 80 procent szpitali zdążyło już przetestować warstwę integracyjną łączącą ich systemy z centralną platformą.

Łącznie chcemy wdrożyć 5 tego typu modeli AI dla różnych obszarów diagnozowania - Wojciech Steć, koordynator Platformy Usług Inteligentnych, Centrum e-Zdrowia

Docelowo lekarz i elektroradiolog będą mogli przesłać wynik badania obrazowego i otrzymać wsparcie algorytmu w interpretacji w relatywnie krótkim czasie. Ma to szczególnie pomóc w chorobach wymagających szybkiej reakcji, jak udar mózgu, gdzie liczy się każda minuta między badaniem a decyzją o leczeniu.

Ile szpitali już korzysta z AI

Skala wdrożenia kontrastuje z dotychczasowym, powolnym tempem adopcji AI w polskich placówkach. Według najnowszej edycji badania stopnia informatyzacji podmiotów leczniczych, prowadzonego przez Centrum e-Zdrowia, rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji stosuje już 13,2 procent ankietowanych szpitali, wobec 6,5 procent rok wcześniej. Krajowa platforma ma ten odsetek skokowo podnieść, bo zamiast pojedynczych, autorskich wdrożeń oferuje gotową infrastrukturę dla całej sieci.

Dla dostawców technologii projekt oznacza coś więcej niż kolejny pilotaż w jednym szpitalu. Prezes Carebotu, jednej z firm biorących udział we wdrożeniu, podkreśla wagę zamówienia dla całej branży medtech w Polsce.

To nie żaden pilotaż. To infrastruktura na poziomie krajowym - Matěj Misař, CEO Carebot

Co to znaczy dla pacjentów i szpitali

Dla szpitali, zwłaszcza mniejszych i regionalnych, korzyścią jest dostęp do narzędzi AI bez konieczności samodzielnego kupowania licencji, integrowania systemów czy negocjowania z dostawcami, co dotąd było barierą kosztową. Dla pacjentów oznacza to potencjalnie szybszy czas oczekiwania na opis badania, zwłaszcza tam, gdzie brakuje radiologów, a kolejki na opisy RTG czy TK bywają jednym z wąskich gardeł systemu. Platforma jest też elementem szerszego pakietu cyfryzacji zdrowia planowanego przez resort, obejmującego między innymi e-Profil Pacjenta agregujący dane medyczne z różnych systemów oraz e-Konsylium do zdalnych konsultacji specjalistów.

Ostateczna decyzja diagnostyczna pozostaje po stronie lekarza, algorytm ma pełnić rolę wsparcia i drugiej pary oczu, zwłaszcza przy dużej liczbie rutynowych badań. To rozróżnienie będzie istotne również w kontekście unijnych przepisów o sztucznej inteligencji, które klasyfikują narzędzia diagnostyczne jako systemy wysokiego ryzyka wymagające certyfikacji i nadzoru.