Brytyjska minister spraw zagranicznych: świat nie może czekać na 'AI Hiroszimę'

Brytyjska minister spraw zagranicznych Yvette Cooper ostrzegła, że świat nie może czekać na katastrofę na miarę Hiroszimy, zanim zacznie poważnie regulować sztuczną inteligencję. W eseju przygotowanym dla londyńskiego think tanku Chatham House, zatytułowanym 'Britain's Place In The New World Order', szefowa brytyjskiej dyplomacji porównała obecny brak globalnych porozumień o AI do sytuacji sprzed użycia broni jądrowej w 1945 roku.

Cooper argumentuje, że powtórzenie tego samego wzorca w przypadku sztucznej inteligencji byłoby błędem nie do naprawienia. W przeciwieństwie do broni jądrowej, gdzie skutki użycia były widoczne natychmiast i lokalnie, ryzyka związane z zaawansowaną AI mogą mieć charakter rozproszony, trudny do wychwycenia, zanim skumulują się w poważny kryzys bezpieczeństwa.

Dlaczego akurat teraz

Esej ukazuje się w momencie wzmożonej aktywności dyplomatycznej wokół regulacji sztucznej inteligencji na poziomie globalnym. W ostatnich tygodniach ONZ otworzyło w Genewie pierwszy globalny szczyt poświęcony regulacji AI, a powołany przez organizację panel ekspertów ostrzegał, że okno czasowe na skuteczną kontrolę nad rozwojem tej technologii może się zamykać. Wypowiedź Cooper wpisuje się w ten ciąg wydarzeń, ale stawia sprawę bardziej personalnie - jako apel konkretnego rządu, gotowego wziąć na siebie rolę lidera tego procesu.

Nie możemy sobie pozwolić na czekanie na odpowiednik Hiroszimy w wersji AI, zanim zaczniemy działać - Yvette Cooper, minister spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii

Szefowa Foreign Office podkreśla, że przy broni jądrowej porozumienia międzynarodowe pojawiły się dopiero po pokazaniu światu jej 'przerażającej siły'. Jej zdaniem ludzkość nie może pozwolić sobie na powtórzenie tego mechanizmu w odniesieniu do sztucznej inteligencji, ponieważ skala potencjalnych szkód - od zakłóceń w infrastrukturze krytycznej po zautomatyzowane cyberataki - może być równie rozległa albo większa.

Bletchley Park jako punkt wyjścia

Cooper buduje swoją argumentację na dziedzictwie szczytu w Bletchley Park z 2023 roku, pierwszego dużego międzynarodowego spotkania poświęconego bezpieczeństwu zaawansowanej AI, zorganizowanego przez rząd Rishiego Sunaka. Esej sugeruje, że Wielka Brytania ma predyspozycje, by kontynuować tę rolę lidera globalnej debaty o bezpieczeństwie AI, budując na fundamencie Deklaracji z Bletchley oraz procesu z Hiroszimy uzgodnionego wcześniej przez kraje G7 w odniesieniu do kodeksu postępowania dla firm rozwijających zaawansowane systemy AI.

W tle stoi ostrzeżenie sojuszu wywiadowczego Five Eyes, który ocenił, że cyberataki wykorzystujące sztuczną inteligencję mogą stać się realnym zagrożeniem w perspektywie miesięcy, a nie lat, jak wcześniej zakładano. To przesunięcie horyzontu czasowego jest jednym z powodów, dla których brytyjska dyplomacja przyspiesza działania na forum międzynarodowym.

Brak porozumień między mocarstwami

Cooper przyznaje wprost, że mimo rosnącej liczby deklaracji i szczytów, między głównymi mocarstwami rozwijającymi AI - Stanami Zjednoczonymi, Chinami i Unią Europejską - wciąż nie ma wiążących porozumień regulujących tę technologię na poziomie porównywalnym z traktatami o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej. To zdanie jest kluczowe dla zrozumienia, dlaczego jej apel brzmi bardziej alarmująco niż standardowe deklaracje dyplomatyczne - wskazuje na realną lukę instytucjonalną, a nie tylko potrzebę dalszych rozmów.

Dla polskiego czytelnika esej Cooper ma znaczenie wykraczające poza brytyjską politykę wewnętrzną. Polska jako członek UE i NATO będzie musiała ustosunkować się do kierunku, w jakim pójdzie europejska i transatlantycka debata o regulacji AI w kontekście bezpieczeństwa narodowego, zwłaszcza że krajowa ustawa o systemach sztucznej inteligencji czeka obecnie na podpis prezydenta po zakończeniu głosowań w Sejmie.

Co dalej

Esej Cooper nie zawiera konkretnego harmonogramu ani mechanizmu nowego traktatu, ale sygnalizuje, że Wielka Brytania będzie dążyć do umieszczenia tematu wiążących porozumień o AI wyżej na agendzie kolejnych spotkań międzynarodowych, w tym forów G7 i ONZ. Można się spodziewać, że temat wróci przy okazji kolejnych szczytów bezpieczeństwa, takich jak monachijska konferencja bezpieczeństwa, na której Cooper regularnie zabiera głos w sprawach związanych z nowymi technologiami.

Źródła: Cooper: World cannot wait for 'AI Hiroshima' before acting on safety concerns (gazette-news.co.uk), Britain's Place In The New World Order - esej dla Chatham House (gov.uk)