Pentagon usuwa produkty Anthropic zaraz po tym, jak firma poparła oskarżenia wobec Moonshot AI

Sojusz Anthropic z administracją Trumpa w sprawie chińskiego Moonshot AI przetrwał niecałe dwie doby. W piątek 24 lipca wiceszef Departamentu Wojny do spraw badań i inżynierii Emil Michael napisał na platformie X, że produkty Anthropic są "całkowicie usuwane" z resortu, bo firma odmawia zgody na "zgodne z prawem" wykorzystanie swojego modelu przez wojsko.

Kontekst tego starcia sięga lutego 2026 roku, kiedy Pentagon zażądał od Anthropic zniesienia wszystkich ograniczeń i udostępnienia modelu Claude "do wszelkich zgodnych z prawem celów", bez wyjątków. Anthropic odmówiło, powołując się na własną politykę dopuszczalnego użycia, która zabrania stosowania jego technologii w systemach broni autonomicznej działającej bez nadzoru człowieka oraz w masowej inwigilacji obywateli USA.

Zwrot w sprawie Moonshot

Do eskalacji doszło w kontekście zupełnie innego sporu. W środę 22 lipca dyrektor Biura Polityki Naukowo-Technologicznej Białego Domu Michael Kratsios oskarżył chińską firmę Moonshot AI o nielegalną destylację modelu Fable należącego do Anthropic przy budowie własnego systemu Kimi K3. Według Kratsiosa Moonshot miał stworzyć rozbudowaną wewnętrzną platformę do masowej destylacji amerykańskich modeli, przełączając się między różnymi metodami dostępu, by uniknąć wykrycia.

Sarah Heck, szefowa polityki publicznej Anthropic, publicznie podziękowała Kratsiosowi za nagłośnienie sprawy. Nazwała nielegalną destylację adwersarską "kradzieżą własności intelektualnej i szpiegostwem przemysłowym, które wspiera wojskowe i wywiadowcze zdolności przeciwnika" oraz "narodowym wyzwaniem tworzącym poważne ryzyko dla bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych i sojuszników demokratycznych". Zapowiedziała dalszą współpracę z Białym Domem i Kongresem w tej sprawie.

Interesujące, że wspierasz bezpieczeństwo narodowe, Sarah Heck! Żadna firma AI nie jest bardziej wroga wobec żołnierza niż Anthropic. Wasze produkty są całkowicie usuwane z Departamentu Wojny, bo wasza firma odmawia zgody na zgodne z prawem użycie waszego modelu. Żaden próba psyopu tego nie zmieni - Emil Michael, wiceszef Departamentu Wojny USA

Sekretarz skarbu grozi sankcjami

Sprawa Moonshot ma też wymiar finansowy. Sekretarz skarbu Scott Bessent oświadczył, że rozważa wpisanie Moonshot AI na czarną listę handlową i nałożenie sankcji na firmę. Kratsios dodał, że administracja dysponuje informacjami wskazującymi, iż Moonshot uzyskał dostęp do serwerów Nvidia z układami GB300 Grace Blackwell mimo amerykańskich ograniczeń eksportowych na zaawansowane chipy AI. Nie przedstawiono jednak dowodu, że konkretne wyniki działania modelu Fable trafiły bezpośrednio do Kimi K3, co wywołało spór wśród badaczy AI co do tego, czy i jak Moonshot mógł wykorzystać amerykański model przy treningu.

Kimi K3 od Moonshot AI osiąga wyniki zbliżone do Claude Fable 5 i GPT-5.6 Sol w testach branżowych, co dla administracji Trumpa stało się dowodem na nieuczciwą przewagę konkurencyjną Chin. Sam spór o destylację modeli nie jest nowy - już w lutym 2026 Anthropic oskarżyło trzy chińskie firmy, DeepSeek, Moonshot i MiniMax, o prowadzenie ataków destylacyjnych naruszających regulamin usługi, w tym stworzenie 24 tysięcy fałszywych kont i wygenerowanie ponad 16 milionów interakcji z Claude w celu wytrenowania własnych modeli.

Głębszy spór o broń autonomiczną

Napięcie między Pentagonem a Anthropic nie zaczęło się od wpisu Michaela. 27 lutego 2026 prezydent Trump nakazał agencjom federalnym natychmiastowe zaprzestanie korzystania z technologii Anthropic, a sekretarz obrony polecił Departamentowi Wojny uznanie firmy za zagrożenie dla łańcucha dostaw bezpieczeństwa narodowego, zakazanie kontrahentom obronnym współpracy z nią oraz wyznaczenie do sześciu miesięcy okresu przejściowego na rezygnację z jej produktów. Anthropic zaskarżyło tę decyzję w sądzie, twierdząc, że padło ofiarą nieuzasadnionej retorsji na tle ideologicznym.

Claude był wcześniej jedynym modelem AI dopuszczonym do sieci niejawnych Pentagonu, wykorzystywanym między innymi w operacjach wojskowych USA. Spór eskalował po ujawnieniu, że Departament Obrony użył Claude przy interwencji w Wenezueli, co skłoniło Anthropic do zapowiedzi ponownej oceny współpracy z resortem. Emil Michael, pełniący funkcję dyrektora technologicznego Pentagonu, wyrażał wcześniej przekonanie, że resort zdoła sprawnie zastąpić produkty Anthropic w sześciomiesięcznym terminie, wskazując na OpenAI i Google Gemini jako gotowe alternatywy wdrażane już na wyższych szczeblach klasyfikacji.

Co to oznacza dla rynku

Dla Anthropic sytuacja jest niewygodna politycznie: firma stara się jednocześnie pozycjonować jako sojusznik administracji w sporze technologicznym z Chinami i bronić własnych zasad etycznych przed naciskami tej samej administracji w sprawie zastosowań wojskowych. Krytycy z otoczenia Białego Domu odczytują wpis Heck jako próbę odwrócenia uwagi od sporu z Pentagonem, nazywając go w żargonie administracji "psyopem" - określenie, którego Michael użył wprost w swoim wpisie.

Dla polskich firm i instytucji korzystających z modeli Claude epizod pokazuje, że polityka bezpieczeństwa dostawcy AI może stać się przedmiotem sporu politycznego niezależnie od jakości technicznej produktu. Rządy i duże organizacje coraz częściej biorą pod uwagę nie tylko możliwości modelu, ale i jego dostępność w obliczu napięć geopolitycznych oraz stabilność relacji dostawcy z władzami krajów, w których działa.