Nowości
Komisja Europejska zapowiada pilotaż certyfikatu „kompetencji AI” dla 15-latków w roku szkolnym 2027/28
Spis treści
Komisja Europejska zamierza przetestować certyfikat „kompetencji AI” dla uczniów w wieku 15 lat. Pilotaż ma ruszyć w roku szkolnym 2027/2028 i jest częścią pakietu o edukacji i umiejętnościach, który Bruksela przedstawiła 5 listopada 2026 roku.
Co zapowiedziała Bruksela
Według Komisji pakiet przewiduje pilotaż certyfikatu AI Literacy dla 15-latków w roku szkolnym 2027/2028. Działanie mieści się w osi poświęconej kompetencjom AI, której celem jest pomoc uczniom i nauczycielom w bezpiecznym i odpowiedzialnym korzystaniu z AI oraz ocena tych umiejętności.
Euronews opisuje, że certyfikat ma trafiać do uczniów, którym się powiedzie, a Komisja chce go uruchomić na rok szkolny 2027-2028. Źródła nie podają, jak umiejętności będą oceniane ani które kraje wezmą udział w pilotażu.
Pomoże młodym uczniom zrozumieć, jak działa AI, sprawdzać, co im ona mówi, wyłapywać manipulację i wiedzieć, kiedy ją wyłączyć. - Roxana Mînzatu, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej
Tło: słabe wyniki PISA
Pakiet powstaje w cieniu wyników PISA 2025. Jak podaje Komisja, co trzeci 15-latek w UE ma trudności z czytaniem i matematyką, a co czwarty z naukami przyrodniczymi. Ponadto 40 proc. uczniów uczęszcza do szkół, w których braki kadrowe nauczycieli ograniczają naukę.
Komisja przytacza też dane Eurostatu za 2026 rok: z generatywnej AI korzysta 64 proc. osób w wieku 16-24 lata. Według Euronews Bruksela chce wykorzystać AI, by pomóc nauczycielom i uczniom lepiej się uczyć, a lepsza znajomość AI wśród młodych i nauczycieli, w tym świadomość ryzyk, ma wzmocnić ich zdolność uczenia się.
Nauczyciele i technologia
W pakiecie znalazły się też działania wokół nauczycieli. Od 2027 roku ruszy nowa generacja Akademii Nauczycieli Erasmus+, które mają przygotowywać kadrę na nowe wyzwania, wśród nich AI. Wsparcie mają zapewnić także środki unijne w ramach krajowych i regionalnych planów partnerstwa.
Komisja wspomina również o konsorcjum EDU-EDIC, w którym uczestniczące państwa UE mają budować zaufane usługi edukacyjne oparte na AI i chmurze, wspierać unijnych dostawców edtechu oraz dbać o interoperacyjność i ochronę danych uczniów.
Ograniczenia i napięcia
Euronews przypomina, że UE nie kontroluje polityk edukacyjnych państw członkowskich, choć wspiera już badania nad bezpiecznym wykorzystaniem AI w nauczaniu. Certyfikat ma być na razie pilotażem, a źródła nie wyjaśniają, jak ten podział kompetencji przełoży się na zasięg pilotażu.
Równolegle Komisja forsuje przepisy ograniczające młodym nastolatkom dostęp do mediów społecznościowych. Mînzatu zapewniała, że obie inicjatywy nie są sprzeczne, bo AI może wzmacniać korepetycje i spersonalizowaną naukę, co według niej nie ma nic wspólnego z uzależniającymi algorytmami platform.
Co to znaczy dla Polski
Źródła nie wskazują, czy i kiedy Polska dołączy do pilotażu, więc na razie trudno ocenić, jak certyfikat wpłynie na polskie szkoły. Zapowiedź pokazuje jednak kierunek: Komisja chce w ramach pilotażu sprawdzić, czy kompetencje AI 15-latków da się oceniać i potwierdzać certyfikatem.
