Raport Coface: co szóste miejsce pracy w Polsce zagrożone automatyzacją AI

Francuska firma ubezpieczeń kredytów kupieckich Coface opublikowała analizę, z której wynika, że niemal co szósta praca wykonywana w Polsce może zostać przejęta przez sztuczną inteligencję. Badanie objęło 923 zawody i stawia Polskę w piątce europejskich krajów najbardziej narażonych na automatyzację zadań, obok Niemiec i Austrii.

Co pokazuje analiza

Coface, spółka znana przede wszystkim z ubezpieczania należności handlowych, co jakiś czas publikuje też opracowania makroekonomiczne dla klientów i inwestorów. Tym razem analitycy firmy przyjrzeli się strukturze zatrudnienia w Europie i oszacowali, jaki odsetek zadań wykonywanych w poszczególnych zawodach da się już dziś zautomatyzować przy pomocy dostępnych narzędzi sztucznej inteligencji.

Dla Polski wynik wynosi 17,5 procent, co w praktyce oznacza, że co szóste miejsce pracy w kraju obejmuje zadania podatne na automatyzację. To plasuje Polskę na piątej pozycji w europejskim zestawieniu, razem z Niemcami i Austrią. Wyżej w rankingu, czyli z jeszcze wyższą ekspozycją na AI, znalazły się Wielka Brytania i Niderlandy.

Które zawody są najbardziej zagrożone

Analiza Coface pokazuje wyraźne różnice między branżami. Najwyższy odsetek zadań podatnych na automatyzację, 29 procent, dotyczy zawodów inżynieryjnych i obliczeniowych. Tuż za nimi plasują się prawo i finanse oraz zawody kreatywne związane z tworzeniem treści, po 27 procent. Role zarządcze i administracyjne osiągają wynik 24 procent.

W polskiej gospodarce szczególnie mocno widać ekspozycję sektora usług prawnych i finansowych oraz administracji i zarządzania. To dwa obszary zatrudniające znaczną część polskiej siły roboczej, a jednocześnie relatywnie łatwe do wsparcia lub zastąpienia narzędziami opartymi na dużych modelach językowych.

W polskiej gospodarce za relatywnie wysoką ekspozycję na AI odpowiadają przede wszystkim sektory usług prawnych i finansowych, a także administracja i zarządzanie - dr Mateusz Dadej, główny ekonomista Coface w Polsce i regionie Europy Środkowo-Wschodniej

Polska na tle Europy Zachodniej

Dr Mateusz Dadej zwraca uwagę, że choć polski wynik nie jest rekordowy na tle krajów Europy Zachodniej, to niesie ze sobą istotne pytania o kierunek rozwoju gospodarczego kraju. Struktura zatrudnienia w Polsce, z dużym udziałem usług prawnych, finansowych i administracyjnych, sprawia, że skutki automatyzacji będą odczuwalne przede wszystkim w tych właśnie sektorach, a nie równomiernie w całej gospodarce.

Taka struktura zatrudnienia, choć na tle niektórych gospodarek zachodnich nie wydaje się szczególnie niepokojąca, rodzi istotne pytania dotyczące przyszłego rozwoju gospodarczego Polski - dr Mateusz Dadej, główny ekonomista Coface

Ekonomista Coface podkreśla, że sam odsetek zadań podatnych na automatyzację nie przesądza o skali zwolnień. Kluczowe będzie tempo, w jakim firmy, pracownicy i system edukacji zdołają dostosować się do nowych narzędzi, zanim automatyzacja zacznie realnie zastępować ludzką pracę na szeroką skalę.

Kolejny głos w debacie o rynku pracy

Raport Coface dołącza do rosnącej listy analiz ostrzegających przed wpływem AI na polski rynek pracy. W ostatnich miesiącach podobne szacunki, choć oparte na innej metodologii i z innymi liczbami, publikowały między innymi Polski Instytut Ekonomiczny wspólnie z Międzynarodowym Funduszem Walutowym oraz OECD. Rozbieżności w wynikach różnych instytucji, wahające się od kilkunastu do nawet ponad pięćdziesięciu procent zagrożonych zadań, pokazują, jak trudno dziś o jednoznaczną prognozę skali zmian na rynku pracy.

Wspólnym mianownikiem tych opracowań jest jednak przekonanie, że zawody biurowe, prawnicze, finansowe i administracyjne znajdują się dziś w grupie najbardziej narażonej na automatyzację, podczas gdy zawody wymagające fizycznej obecności i kontaktu z ludźmi pozostają relatywnie bezpieczne.

Co to oznacza dla firm i pracowników

Dla polskich pracodawców wynik Coface to kolejny sygnał, że inwestycje w szkolenie pracowników z obsługi narzędzi AI przestają być opcjonalne, zwłaszcza w sektorach prawniczym, finansowym i administracyjnym. Dla pracowników tych branż analiza sugeruje, że warto już teraz rozwijać kompetencje trudniejsze do zautomatyzowania, takie jak negocjacje, zarządzanie relacjami czy nadzór nad decyzjami podejmowanymi przez systemy AI.

Coface zapowiada, że będzie aktualizować swoje szacunki wraz z rozwojem możliwości modeli językowych, co oznacza, że obecny wynik 17,5 procent należy traktować jako migawkę stanu na połowę 2026 roku, a nie ostateczną prognozę.