Fundusz założony przez byłego badacza OpenAI wyprzedał wszystkie akcje po stratach na AI

Fundusz hedgingowy Situational Awareness, prowadzony przez byłego badacza zespołu Superalignment w OpenAI Leopolda Aschenbrennera, sprzedał całe swoje publiczne portfolio akcji spółce Citadel Kena Griffina. Powodem były wezwania do uzupełnienia depozytu zabezpieczającego od trzech banków inwestycyjnych po gwałtownym spadku wartości spółek związanych z infrastrukturą AI.

Od legendarnego eseju do giganta rynku

Aschenbrenner zyskał rozgłos w 2024 roku esejem "Situational Awareness", w którym przewidywał gwałtowny rozwój sztucznej inteligencji i ostrzegał przed wyścigiem zbrojeń w tej dziedzinie między USA a Chinami. Krótko po publikacji założył fundusz o tej samej nazwie, który przyciągnął kapitał od twórców Stripe Patricka i Johna Collisonów, inwestora Nata Friedmana, Daniela Grossa oraz banku inwestycyjnego Jane Street.

Strategia funduszu polegała na koncentrowaniu dużych, mocno lewarowanych pozycji w spółkach uznawanych za beneficjentów boomu na infrastrukturę AI: producentach pamięci, chmurach obliczeniowych i dostawcach energii dla centrów danych. Przez większość 2025 i pierwszą połowę 2026 roku strategia przynosiła spektakularne wyniki, a aktywa funduszu urosły ze startowych 225 milionów do nawet 45 miliardów dolarów.

Załamanie w kilka tygodni

Lipcowa wyprzedaż akcji sektora AI, napędzona między innymi spadkiem koreańskiego indeksu Kospi o blisko jedną trzecią wartości oraz szerszym spadkiem indeksu Nasdaq 100 o ponad 10 procent, uderzyła w portfolio Situational Awareness ze szczególną siłą z powodu zastosowanej dźwigni. Spółki takie jak SK Hynix, CoreWeave, Nebius, Micron czy Bloom Energy, na których fundusz budował koncentrowane zakłady, straciły w tym samym okresie od kilkunastu do ponad 50 procent wartości.

Przy dźwigni rzędu czterokrotności kapitału nawet umiarkowany spadek cen wystarczył, by wywołać kaskadę wezwań do uzupełnienia depozytu zabezpieczającego. Trzej główni brokerzy prime brokerage funduszu, Goldman Sachs, JPMorgan Chase i Bank of America, zażądali dodatkowego zabezpieczenia, a gdy fundusz nie był w stanie go dostarczyć w wymaganym tempie, jedynym wyjściem stała się sprzedaż całego publicznego portfela jednemu nabywcy.

Citadel przejmuje portfel

Nabywcą została Citadel, fundusz kierowany przez Kena Griffina, który odkupił większość publicznych pozycji Situational Awareness w ramach jednej transakcji przeprowadzonej przed czwartkową sesją giełdową. Transakcja pozwoliła uniknąć chaotycznej wyprzedaży na otwartym rynku, która mogłaby jeszcze bardziej pogłębić spadki notowań już i tak osłabionych spółek z sektora infrastruktury AI.

Inwestorzy na rynku akcji technologicznych bywają niecierpliwi - z komentarza analityków cytowanego przy okazji szerszej wyprzedaży akcji sektora sztucznej inteligencji

Po transakcji z Citadel Situational Awareness zachowuje jedynie prywatny pakiet udziałów w Anthropic, wyceniany na około 5 miliardów dolarów i nabyty jeszcze przy wycenie spółki na poziomie około 60 miliardów dolarów. Fundusz ma teraz funkcjonować jako znacznie mniejszy wehikuł inwestycyjny skoncentrowany na private equity i inwestycjach venture, rezygnując z lewarowanego handlu akcjami spółek giełdowych.

Co to znaczy dla rynku AI

Historia Situational Awareness stała się w ciągu jednego miesiąca symbolem ryzyka, jakie niesie ze sobą koncentrowanie wysoko lewarowanego kapitału wokół jednej narracji inwestycyjnej, nawet gdy narracja ta - rozwój sztucznej inteligencji - wydaje się fundamentalnie trwała. Fundusz, który jeszcze w czerwcu chwalił się zyskiem netto rzędu 439 procent od startu, w ciągu kilku tygodni stracił ponad dwie trzecie aktywów.

Przypadek ten pojawia się w momencie, gdy inne duże instytucje finansowe, w tym Bridgewater, ostrzegają przed wejściem boomu inwestycyjnego wokół AI w bardziej niebezpieczną fazę, a analitycy JPMorgan określają obecną przecenę spółek technologicznych jako korektę, nie koniec hossy. Dla polskich inwestorów i funduszy śledzących ekspozycję na spółki technologiczne epizod Aschenbrennera pokazuje, jak szybko może odwrócić się sentyment wokół pojedynczych, silnie skoncentrowanych zakładów na infrastrukturę AI.

Sam Aschenbrenner nie skomentował publicznie szczegółów transakcji z Citadel, a fundusz nie wydał oficjalnego oświadczenia wykraczającego poza potwierdzenie zmiany strategii inwestycyjnej. Rynek będzie teraz obserwował, czy inne fundusze o podobnie skoncentrowanych, lewarowanych ekspozycjach na sektor AI staną przed analogicznymi wezwaniami do depozytu w kolejnych tygodniach.